تأثیر تنش فراصوت بر مقدار فنل کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی در برگ و کالوس گیاه Securigera securidaca L.

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

2 دانشجوی دکتری رشته بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار، سبزوار، ایران.

3 دانشیار، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

4 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی سبزوار، سبزوار، ایران.

doi
10.30473/cb.2022.61147.1857
چکیده

تنش‌های غیر زیستی و کالوس‌زایی می‌توانند سبب افزایش ترکیبات فنلی شوند. هدف از این پژوهش افزایش مقدار فنل‌کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی در گیاه دارویی عدس‌الملک (Securigera securidaca) و کالوس‌های حاصل از آن به‌وسیله تنش فراصوت، در شرایط درون آزمایشگاهی بود. گیاهان در گلخانه رشد کردند. کالوس‌زایی با محیط کشت MS حاوی 2/2 میلی‌گرم بر لیتر آلفا نفتالیک استیک اسید و 8/8 میلی‌گرم از 6-بنزیل آمینو پورین انجام شد. تنش فراصوت بر روی گیاه اصلی به‌مدت 10، 20 و 30 دقیقه و در طی 15 روز، در شرایط درون آزمایشگاهی اعمال شد. تنش فراصوت بر روی کالوس به‌مدت 10 دقیقه و به‌مدت 15 روز صورت گرفت. نمونه‌ها در روزهای گوناگون (روز اول، پنجم، دهم و پانزدهم) جمع‌آوری شدند. سپس نمونه‌ها در آون خشک و عصاره اتانولی از آن‌ها تهیه شد. آزمون‌های تعیین مقدار فنل‌کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی به‌وسیله روش‌های Folin-Ciocalteu و Wu بر روی برگ‌های گیاه اصلی و کالوس آن انجام شد. نتایج نشان دادند بیشترین مقدار فنل کل در گیاه در تنش فراصوت، در روز اول و تیمار 30 دقیقه بود. در تمامی تیمارها، فعالیت آنتی‌اکسیدانی نسبت به نمونه شاهد کاهش یافته بود. بیشترین مقدار فنل‌کل در کالوس‌های در تیمار تنش فراصوت، در روز پانزدهم مشاهده شد. فعالیت آنتی‌اکسیدانی در کالوس‌های در تنش فراصوت نسبت به نمونه کنترل کاهش یافت؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که تنش فراصوت در نمونه‌های این آزمایش سبب افزایش مقدار فنل‌کل شد اما بر فعالیت آنتی‌اکسیدانی تأثیری نداشت. همچنین کالوس‌زایی و تنش فراصوت به‌طور هم‌زمان سبب افزایش مقدار فنل‌کل می‌گردد.