مهاجرت کمکی و اصلاح مرز مناطق حفاظت شده به عنوان استراتژی‌های سازگاری با اقلیم جهت حمایت از بقاء خزندگان TSD (درس‌هایی از Crocodylus palustris)

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه محیط زیست، دانشکدة شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22067/geoeh.2025.94244.1592
چکیده

تغییرات اقلیمی تأثیرات شدیدی بر اکوسیستم‌های آبی و گونه‌های وابسته، به‌ویژه خزندگان با تعیین جنسیت وابسته به دما (TDS) خواهد داشت. مطالعه حاضر با هدف بررسی امکان مهاجرت کمکی و اصلاح مرز مناطق حفاظت شده جهت حمایت از بقاء گونه تمساح مردابی (Crocodylus palustris Lesson, 1831) تحت تاثیر تغییرات اقلیم انجام شد. به این منظور تغییرات گستره مطلوب زیستگاه گونه تحت سناریوهای تغییر اقلیم ‏تا سال 2070‏ جهت شناسایی پناهگاه‌های اقلیمی پیش‌بینی شد. نتایج مدل‌سازی نشان داد که بخشی از منطقه حفاظت شده گاندو در سناریوی RCP2.6 و تمام آن در سایر سناریوها در خارج از محدوده مطلوب زیستگاهی قرار خواهد گرفت. همچنین سایر مناطق حفاظت شده نیز در محدوده‌های مطلوب زیستگاهی قرار نخواهند داشت. بنابراین با اتکا به مدیریت مناطق حفاظت شده نمی‌توان به حفاظت از این گونه پرداخت. از این رو اقدامات مدیریتی جهت مهاجرت کمکی این گونه ضروری است. در این رابطه مرز اصلاحی پیشنهادی برای منطقه حفاظت شده گاندو بر اساس نتایج به دست آمده شامل: پناهگاه‌های اقلیمی، مناطق بحرانی جمعیت و مناطق با تعارض‏ تمساح/انسان و توجه به مرزهای طبیعی زیرحوزه‌های آبخیز پیشنهاد گردید. همچنین پلات‌های دائمی جهت پایش جمعیت تمساح مردابی و اولویت‌بندی انجام مطالعات امکان‌سنجی انتقال گونه به زیستگاه‌های جدید نیز نقشه‌سازی شد.