بررسی تطبیقی داستان «اصحاب اُخدود» در روایات دینی و انیمیشن «فهرست مقدّس» بر مبنای نظریّۀ فزون متنیّت

نویسندگان

1 دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22034/jcsc.2021.90128.1663
چکیده

مبحث اقتباس یکی از مباحث مطالعات نظری و تحلیلی حوزۀ پژوهش‌های ادبیّات تطبیقی به شمار می‌آید. بسیاری از مطالعات تطبیقی اقتباس، مطالعاتی بینارشته‌ای هستند که با تکیه بر مفاهیمی نظیر بینامتنیّت به مقایسۀ منابع ادبی و فیلم‌های اقتباسی می‌پردازند. نظریّۀ فزون متنیّت ژرار ‌ژنت، یکی از مهم‌ترین نظریات در اقتباس بینامتنی است که با در نظر گرفتن متن اوّلیه به عنوان پیش‌متن و اثر سینمایی به عنوان بیش‌متن به بررسی تغییرات روی داده در فرایند اقتباس می‌پردازد. با توجّه به مزیّت و کاربرد این نظریّه در تحلیل و بررسی تطبیقی متن و رسانه، این مقاله پس از طرح مباحث مربوط به اقتباس بینامتنی، با بررسی تطبیقی روایت داستانی «اصحاب اُخدود» و انیمیشن سینمایی «فهرست مقدّس»، به روش توصیفی-تحلیلی، انواع گشتارهای روی داده در فرایند اقتباس را طبقه بندی و ارزش‌گذاری نموده است. بنا برنتایج تحلیل‌ها و داوری‌ها، اقتباس‌گر، با استفادۀ حداکثری از گشتارهای کمّی و ارزش‌گذاری مکرّر، در انتقال نظام فکری و ارزشی خود به مخاطبان موفّق بوده است.