فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله  به ده سند از اسناد تازه‌یافت‌شدۀ بایگانی طبرستان - مربوط به قرن‌های اول و دوم هجری (قرن ۸م.) - که به خط پهلوی کتابی و بر روی پوست یا پارچه نوشته شده‌اند، پرداخته شده است. این اسناد نخستین اسناد اصیل از روندهای حقوقی است که تأیید می‌کنند قوانین حقوقی ساسانیان همچنان در برخی از مناطق ایرانشهر در دورۀ ایران اسلامی در دو قرن نخست هجری اعمال می‌شده‌اند؛ ضمن اینکه داده‌های بسیار بااهمیتی از زندگی روزمره و اجتماعی مردم آن روزگار و نیز روند حقوقی به‌دست می‌دهند؛ نیز اثبات می‌کنند در دو قرن آغازین پس از ورود اعراب به ایران، همچنان تداوم زبان و سنت نوشتن پهلوی، به‌عنوان زبان رسمی و معیار دورۀ ساسانی، در این منطقه حفظ شده و چنان‌که برخی می‌اندیشند، دو قرن سکوت و سکون بر حیات فرهنگی این سرزمین حاکم نبوده است. محتوای نامه‌ها حاکی از آن است که این اسناد صورت‌جلسه‌های دادگاه و مربوط به حل منازعات افرادی از ده *اسپگرد از تسوک دل‌دلان است که می‌توان روند پیگیری و واژه‌های حقوقی آ‌ن‌ها را در چهارچوب قوانین ساسانیان در مقایسه با متون حقوقی همچون مادیان هزار دادستان بررسی کرد.