نگاه تعاملی به ویژگی‌های نوایی اصوات و گفتمان‌نماها

نویسندگان

1 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای زبانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی ، تهران، ایران

doi
10.30465/lsi.2023.44538.1664
چکیده

در این مقاله براساس آموزه‌های جامعه‌شناسی‌زبان تعاملی به ویژگی‌های نوایی اصوات و گفتمان‌نماها در مکالمات فارسی پرداخته می‌شود. معنای تعاملی از لحن صدا تأثیر می‌پذیرد. بنابراین مطالعۀ ویژگی‌های نوایی عناصر زبانی و از آن جمله گفتمان‌نماها و اصوات برای تفسیر کاربردشناختی مکالمه ضروری است. برای این منظور داده‌هایی از درام اجتماعی «کوچه بی‌نام» گردآوری شده‌اند تا داده‌ها بیشترین نزدیکی را به گفتار روزمره داشته باشند. دیالوگ‌ها با به‌کارگیری الفبای آوایی آمریکای شمالی آوانویسی و با نمادهای جفرسونی تحلیل شده‌اند. در مورد اصوات شاهد دیرش، سرعت کم و زیروبمی بالا با هدف تأکید بر کارکردهای مختلف این ابزار زبانی هستیم. در رابطه با گفتمان‌نماها نیز شاهد سرعت در تولید، عدم تأکید بر خود گفتمان‌نما و شدت کم هستیم که خود گویای حذف نقش معنایی آنها و تغییر در راستای دستوری‌شدگی و کارکرد کاربردشناختی است.