فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اولین نشانه‌های نهادینه شدن «منع اشاعه هسته‌ای» به سال 1943 بازمی گردد، اما در راستای پیگیری های امریکا بویژه طرح «برنامه اتم برای صلح» در سازمان ملل (8 دسامبر 1953 )، «دستورکار جهانی اعمال مدیریت و نظارت  بر  سیاست هسته‌ی شدن»، از هویت خاصی برخوردار شد. برنامه هسته‌ای شاه  در دهه های 1960 و 1970، دورنمایی از «برنامه گسترده انرژی هسته‌ای غیرنظامی» را از بعد تنوع‌بخشی به منابع تولید برق و کاهش اتکای صرف بر صادرات نفت، عرضه می داشت. نکته مهم به آشکارسازی  سوگیری برنامه مزبور به سوی  بازفراوری (غنی‌سازی) سوخت هسته‌ای و تولید سلاح اتمی  مربوط است. پرسش اصلی اینکه: روابط راهبردی میان امریکا و شاه، چگونه از  برنامه هسته‌ای وی تأثیر پذیرفت؟ فرضیه اینکه: برنامه هسته‌ای شاه بویژه در دهه  1970/1350، با سیاست مقابله گرای امریکا بر محور تحریم منع اشاعه  مواجه شد.  روش تحقیق مورد نظر مطالعه تاریخی–اسنادی[1]  در کنار  رهیافت «ردیابی فرایند»[2] می باشد. یافته نهایی اینکه هر چند برنامه هسته‌ای شاه بر مبنای حمایت های چند جانبه امریکا و متحدین اروپایی به پیش رفت؛ اما به دلیل پافشاری بر غنی سازی مخفیانه سوخت هسته‌ای، رابطه راهبردی میان ایران و  امریکا  تحت الشعاع قرار گرفت؛ تا جایی که ایالات متحده نوعی « تحریم  منع اشاعه» را علیه تهران اعمال نمود؛  الگوی رفتاری که معرف میزان پایبندی آن به منطق جهانی  منع اشاعه بود.