رویکرد نظریات چینی روابط بین‌الملل به رشد و قدرت‌یابی چین

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه علوم پزشکی شیراز

doi
10.22054/jrgr.2026.87373.1122
چکیده

ظهور قدرت­های بزرگ را می توان مهم­ترین عامل دگرگونی در سیاست بین الملل دانست. در این راستا، رشد سریع قابلیت­‌های چین در عرصه سیاست بین­‌الملل از رویکردهای متفاوت تئوریک مورد بحث قرار گرفته است. به طور کلی سه دسته از نظریات در حوزه روابط بین‌­الملل در خصوص رشد و قدرت‌­یابی چین شکل گرفته است. دسته اول، نظریات چینی روابط بین‌المللی هستند که بیشتر سعی بر مشروعیت بخشی به ظهور چین به عنوان یک بازیگر مهم هستند و در این خصوص به دنبال تثبیت بخشی به موقعیت هژمونیک چین در نظام بین‌­الملل با اتخاذ رویکردهای اخلاقی و جهان‌گرایانه می‌باشند. دسته دوم، نظریاتی هستند که جنبه‌­های چالش‌­زا بودن چین را در روابط بین الملل برجسته نموده و رقابت و تنش در روابط چین با قدرتهایی همچون هند و آمریکا را مورد تاکید قرار می­دهند . دسته سوم، نظریه‌­هایی هستند که به ظهور ثبات­‌آمیز و مسالمت­آمیز چین تاکید کرده و برای این تداوم ثبات و عدم شکنندگی در روابط با قدرت­های بزرگ استدلال می‌­آورند . سوال اصلی این مقاله این است که رویکرد نظریات چینی روابط ­بین­‌الملل به رشد و قدرت­‌یابی چین چگونه می‌باشد . فرضیه اصلی مقاله این است که برعکس نظریات رئالیستی و لیبرالی روابط بین‌­الملل، نظریات چینی روابط بین‌­الملل به دنبال مشروعیت‌بخشی و تثبیت موقعیت چین در نظام بین‌­الملل هستند و در این راستا از آراء اخلاقی و جهان‌گرایانه کنفوسیوس و دیگر اندیشمندان چینی الهام می­‌گیرند. روش تحقیق  مورد استفاده در این پژوهش، روش تبیینی-تحلیلی است.