نظریهی علم دینی آیت الله جوادی آملی: تأملاتی در مبانی، چیستی و پاسخ به نقدها
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته کلام اسلامی دانشگاه تبریز
2
doi
10.22034/kalam.2023.426چکیده
امروزه ایده تولید علم دینی نه تنها در ایران و جهان اسلام، بلکه در جهان غرب ایدهای شناخته شده است. بحث «امکان علم دینی» سابقهای بیش از دو قرن دارد؛ و ریشههایش از آغاز شکلگیری بحث جدایی علم و دین و مواجهه و نزاع معارف بشری و معارف مسیحی در غرب رشد کرد؛ و ثمرهاش به حاشیه رفتن دین به مدت یک قرن بود. این ایده، جنبشهایی را در جهان غرب و جهان اسلام در حوزه تولید علم ایجاد کرده است که این جنبشها بهطور عمده به سه دیدگاه تقسیم میشوند.گروهی در منابع تولید علم اصالت را به معارف نقلی، گروهی به معارف بشری و علوم تجربی دادهاند؛ و گروه سوم هم دو دیدگاه را تائید کردهاند و راه کسب معارف را هم عقل و هم نقل دانستهاند. آیت الله جوادی آملی که از صاحبان اندیشه در این وادی است، دیدگاه سوم را معتبر می دانند و بر حجیت آن در آثار متعدد خود تأکید نموده اند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی مبانی، چیستی و امکان علم دینی از منظر آیت الله جوادی آملی به همراه تأملاتی در این باره می پردازد. طبق نگرش استاد، علم اگر علم باشد نه وهم و فرضیه محض، هرگز غیر اسلامی نمیشود؛ بنابراین تولید علم دینی نهتنها امری ممکن بلکه ضروری است.
