سدسازی در پرتو جرمشناسی سبز: تحلیل محتوای رمان «بعد از ابر»
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/geoeh.2025.93741.1576چکیده
موضوعات زیستمحیطی یکی از دغدغههای مهم علوم مختلف در دهههای اخیر به شمار میآید. جرمشناسی نیز به عنوان یکی از شاخههای علوم اجتماعی، نسبت به این مسائل بیتفاوت نیست. جرمشناسی انتقادی معاصر موضوعات نوینی را با قلمروی جرمشناسی پیوند زده است که آسیبهای زیستمحیطی و حمایت از محیط زیست یکی از آنها میباشد. اهمیت این مسائل به قدری است که موجب شکلگیری شاخهای جدید در جرمشناسی تحت عنوان جرمشناسی سبز شده است. در این پژوهش، با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، رمان «بعد از ابر» اثر بابک زمانی بر اساس قلمروی مطالعاتی جرمشناسی سبز و با تأکید بر آسیبهای زیستمحیطی سدسازی، تحلیل میشود. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که پروژههای ساخت سد، چه در زمان ساخت و چه بعد از آن، دارای پیامدهای زیستمحیطی منفی هستند که میتوانند موجب تخریب اکوسیستم شوند. ساخت سدها میتواند منجر به کوچ اجباری به دلیل بالا آمدن سطح آب و زیر آب رفتن محل سکونت بومیان شود. در این بستر، عدم حمایتهای دولتی، بومیان را به قربانیان اصلی ساخت سدهای غیر اصولی بدل میکند.