نسخه شناسی و ضرورت‌های تصحیح شرح نصاب الصبیان اثر سیفکی شیرازی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه بجنورد. بجنورد. خراسان شمالی. ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه بجنورد. بجنورد. خراسان شمالی. ایران.

doi
10.22034/crtc.2023.178854
چکیده

نصاب الصبیان ابونصر فراهی(د. 640ق.) یکی از آثار برجسته آموزشی در قلمرو فرهنگی ایران بوده است. به سبب اقبال فراوان به این کتاب، شروح گوناگونی بر آن نوشته‌اند. یکی از این شرح‌ها که در حدود قرن نهم هجری به رشتۀ تحریر درآمده شرح نصاب الصبیان از مرشد‌الدین علی سیفکی شیرازی است. چندین دستنویس از این شرح در کتابخانه‌های مختلف دنیا شناسایی شده که قدیمی‌ترین آن‌ها در کتابخانه ملت کشور ترکیه نگهداری می‌شود. از آنجا که در این اثر نکات مهمی پیرامون تاریخ، جغرافیا و ادبیات فارسی به چشم می‌خورد، تصحیح آن می‌تواند بسیار ارزشمند باشد. ما در این پژوهش می‌کوشیم نخست به بررسی دستنویس‌های گوناگون این اثر بپردازیم و نشان دهیم که کدام دستنویس‌ها اعتبار بیشتری دارد. در گام بعد به سراغ متن کتاب رفته و با ارزیابی دقیق آن تلاش خواهیم کرد پاره‌ای از مهم‌ترین دستاوردهای ادبی، تاریخی و جغرافیایی متن را به پژوهشگران عرضه کنیم تا از این رهگذر بتوانند در پژوهش‌های مربوط به تاریخ و فرهنگ ایران، به ویژه در قرن نهم هجری از آن بهره‌مند شوند. روش کار ما توصیفی- تحلیلی و بر پایۀ دستنویس‌ها و دیگر منابع مکتوب خطی یا چاپی خواهد بود.