غربالگری ژرمپلاسمهای ایرانی سیبزمینی جهت مقاومت به ویروسهای PVY و PVX
نویسندگان
1 گروه زیست فناوری گیاهی و بیوتکنولوژی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران،
2 3. گروه زیستشناسی سیستمها، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
3 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
4 گروه زیست فناوری گیاهی و بیوتکنولوژی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران،
5 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
6 گروه زیستشناسی سیستمها، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج ایران.
doi
10.30473/cb.2021.58942.1837چکیده
ویروسهای Potato virus Y (PVY) و Potato virus X (PVX) از مهمترین عوامل آلودهکننده سیبزمینی هستند که باعث کاهش عملکرد و کیفیت غده میشوند. در این مطالعه، آزمایشی برای بررسی تأثیر ویروسهای مذکور بر عملکرد غده و سطح مقاومت 33 ژنوتیپ سیبزمینی در کرج انجام شد. آزمایش بهصورت طرح کاملا تصادفی در قالب فاکتوریل میباشد و در دو سطح ویروس در سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که آلودگی ویروسی تأثیر معنیداری بر میانگین عملکرد غده، عملکرد بذری (اندازه غده 35-55 میلیمتر)، عملکرد خوراکی (اندازه غده بزرگتر از55 میلیمتر) و عملکرد غیرقابلفروش (اندازه غده کوچکتر از 35 میلیمتر) دارد. براساس تجزیه خوشهایی ویروس PVY، خوشه هفتم بیشترین ژنوتیپهای مقاوم به ویروس PVY به لحاظ میانگین جذب نوری و میانگین عملکرد در نظر گرفتهشد و درحالیکه خوشه ششم دارای ژنوتیپهای حساس به ویروس PVY شناسایی شدند. بر مبنای تجزیه خوشهای ویروسPVX، خوشه اول بیشترین ژنوتیپهای مقاوم به لحاظ میانگین عملکرد و جذب نوری درنظرگرفتهشد و خوشه سوم دارای بیشترین ژنوتیپهای حساس به ویروس PVX هستند. نتایج این مطالعه نشان داد که ژنوتیپ G23 با میانگین جذب نوری 01/0 و 032/0 و میانگین عملکرد 1/4 کیلوگرم بر متر مربع، به ترتیب ژنوتیپ مقاوم به PVY و PVX میباشد. انتخاب همزمان ژنوتیپها با عملکرد بالا و مقاوم در برابر هر دو ویروس به تسریع در برنامههای اصلاح سیبزمینی کمک میکند.
