مطالعه تأثیر القاگرهای اسید سالیسیلیک و اسید آزلائیک بر برخی خصوصیات بیوشیمیایی و مولکولی در پاسخ به بیماری سفیدک داخلی در Cucumis sativus L.

نویسندگان

1 استاد، گروه ژنتیک و به‌نژادی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 استادیار، پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

3 استاد، گروه ژنتیک و به‌نژادی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

4 گروه ژنتیک و به‌نژادی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

doi
10.30473/cb.2021.55580.1831
چکیده

سفیدک داخلی (Pseudoperonospora cubensis (P. cubensis یکی از مهمترین بیماری‌های گیاه خیار است که موجب کاهش تولید آن در جهان می‌شود. با وجود در دسترس بودن بعضی از قارچ‌کش‌ها برای کاهش خسارت این بیماری، تمایل به استفاده از محصولات طبیعی جدید و قابل اطمینان افزایش یافته است. در این پژوهش اثر دو ماده اسید سالیسیلیک (SA) و اسید آزلائیک (AZA) با غلظت ی‍ک میلی‌مولار بر برخی خصوصیات بیوشیمیایی و بیان برخی ژن‌های دفاعی در گیاه خیار به‌صورت آزمایش اسپلیت - فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار مورد مطالعه قرار گرفت. بررسی بیان ژن نشان داد با وجود این‌که بعد از مایه‌زنی گیاهان با قارچ، بیان هر دو ژن کیتیناز بتا-1 و 3- گلوکاناز به‌طور معنی‌داری افزایش یافت، مقدار بیان ژن کیتیناز در گیاهان تیمارشده با SA و سطح بیان ژن بتا-1 و 3- گلوکاناز در گیاهان تیمارشده با AZA بیشتر بود. همچنین نتایج این بررسی نشان داد که مقدار کلروفیل a، b و فلاونوئید در گیاهان تیمارشده با AZA و SA در 6 ساعت بعد از مایه‌زنی با قارچ در مقایسه با شاهد بیشتر بود. مقدار فنل کل هم در گیاهان تیمارشده با SA و AZA نسبت به شاهد بیمار به‌ترتیب درساعات 6 و 72 بعد از تیمار افزایش یافته بود. این نتایج نشان می‌دهد که پیش تیمار گیاهان خیار با القاگر‌های SA و AZA موجب پاسخ‌های سریع‌تر و افزایش کارایی سیستم دفاعی در برابر بیماری سفیدک داخلی می‌شود.