تبیین‌ نقش جغرافیای طبیعی و‌ تخیلات انسانی در فرایند شکل‌گیری‌ هنر و معماری ‌با تاکید بر الگوها و مصادیق‌ معماری‌ ایرانی

نویسندگان

1 استادیار گروه هنر و معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری تخصصی معماری، واحد ارس، دانشگاه آزاد اسلامی، جلفا، ایران

3 استادیار، گروه هنر و معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2024.259066.2827
چکیده

تجلی حقیقت در عالم ابتدا باید صورت خیالی پیدا کند و هنرمند برای ساختن صورت در عالم ماده می بایست ابتدا تصویر آن را در عالم خیال بسازد.از این رو هدف تحقیق تحلیل مفاهیم معنا و خیال در ارتقاء خلاقیت در فرآیند طراحی معماری می باشد. به روش توصیفی و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی تحت رویکردی تفسیری به شناسایی متغییرهای اساسی موجود در نظریات مطرح درباره ادارک شهودی، خلاقیت در معماری پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد؛ سیر نزولی «معنا، خیال، به‌عنوان یک فرآیند، می‌تواند در طراحی معماری مورد توجه قرار گیرد. با کمک این فرآیند، حوز‌ه‌های معنایی و شهودی در معماری، همچون ارزش‌ها، نمادها و مفاهیم ذهنی طراح که با فرهنگ، اجتماع و درونیات فطری او مرتبط هستند؛ مورد توجه قرار می‌گیرند و به‌واسطه خیال در ایده معماری می‌نشینند. این فرآیند را می‌توان شامل سه مرحله اصلی دانست: توجه و دستیابی به مفاهیم و معانی، تبدیل این معانی به‌صورت‌های خیالی و طراحی اولیه، بازآفرینی این صورت-ها در عالم محسوس به‌ گونه‌ای که هم با عالم خیال و هم با محدودیت‌های عالم محسوس منطبق باشد. آفرینش دست نگاره های خیالی را می توان نوعی آغاز روند طراحی خلاقانه و ذهنی نیز حساب کرد. در این آثار اصل بر راز معنایی و خیالی استوار است و اثر از ژرفای ناشناخته طبیعت و یا عمق ذهنیات طراح بر می آید. در این‌ نوشتار ضمن‌ تبیین‌ نقش‌ «خیال» در فرایند شکل‌گیری‌ هنر و معماری‌، این‌ مفهوم در الگوها و مصادیق‌ معماری‌ ایرانی‌ بررسی‌ شد.