بررسی نقش مؤلفه های اثرگذار اجتماعی و زیست‌محیطی اقتصاد سیاسی بر سازمان‌یابی فضایی کلانشهر رشت

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیا، دانشگاه پیام‌نور ، تهران ، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد اسلامشهر،دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

5 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر ، ایران

doi
چکیده

با افزایش تعداد کلانشهرها، که نمودی از تمرکز فوق‌العاده جمعیت در فضای معینی در کشورهای در حال توسعه است؛ با تحولات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و زیست محیطی در فضا رو‌به‌رو هستیم. متناسب با چگونگی شرایط محیط طبیعی و نظام اجتماعی ـ اقتصادی شهر، اَشکال متفاوتی از سازمان فضایی در نواحی کلانشهرها به وجود می‌آید. که این امر سبب تحول در سازمان‌یابی فضایی این گونه شهرها شده است.در این بین اقتصاد سیاسی و مؤلفه‌های متاثر از آن یکی از این متغیر‌های تاثیرگذار بر روی تحولات و دگرگونی‌های فضاهای شهری است. هدف اصلی این تحقیق نیز، شناسایی مؤلفه‌های اثرگذار اجتماعی و زیست‌محیطی اقتصاد سیاسی بر سازمان‌یابی فضایی کلانشهر رشت با استفاده از تکنیک دیماتل است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و بر اساس ماهیت و روش توصیفی ـ تحلیلی است. یافته‌ها حاکی از آن است که در بین مؤلفه‌‍‌های اجتماعی اقتصاد سیاسی، متغیر وضعیت اجتماعی ساکنین شهر، با رتبه 51.08 ؛ در بین مؤلفه‌‍‌های زیست محیطی اقتصادسیاسی؛ متغیر انجام پروژه های ساخت و ساز انبوه بدون توجه به مسایل زیست محیطی با 53.01 امتیاز، اترگذارترین نقش در دگرگونی سازمانیابی فضایی را دارند.