پیش‏ نمایی بارش و دمای حوزه آبخیز قره‌سو با تأکید بر عدم قطعیت مدل‏ های گردش عمومی

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، ایران

2 استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22067/geoeh.2024.86195.1450
چکیده

از مهم‏ترین منابع عدم قطعیت در مباحث تغییر اقلیم به ‏کارگیری مدل‏ های مختلف گردش عمومی است که خروجی‏ های متفاوتی را برای متغیر‏های اقلیمی تولید می ‏کند. در کل استفاده از چندین مدل گردش عمومی و یا روش ‏های اجرای ترکیبی مدل‏ ها (EP) برای تأکید بر عدم قطعیت در پیش‏ نمایی اقلیم، به‏ علت تفاوت ‏های ساختاری در مدل‏ های جهانی اقلیم و همچنین عدم اطمینان در تغییرات شرایط اولیه مدل ‏ها یکی از راهکارهای کاهش عدم قطعیت مدل‏ های گردش عمومی است. برای این منظور داده ‏های ایستگاه سینوپتیک کرمانشاه در بازه زمانی 1976 تا 2005 از سازمان هواشناسی و داده ‏های ریزگردانی شده حاصل از 21 مدل گردش عمومی از سایت NASA (NEX-GDDP) برای دوره گذشته (2005-1976) و آینده (2049-2020) تحت سناریو RCP4.5‌ دریافت و پس از اطمینان از صحت داده ‏ها و پیش‌پردازش‌های لازم، عدم قطعیت مدل‏ های گردش عمومی بررسی و جهت کاهش عدم قطعیت آن‌ها از روش‌های مختلف اجرای ترکیبی استفاده شد. نتایج مقایسه مدل ‏ها نشان داد که مدل‏های MRI-CGCM3، MPI-ESM-LR، BNU-ESM، ACCESS1-0، MIROC-ESM، MIROC-ESM-CHEM و MPI-ESM-MR از عملکرد مناسب ‏تری در شبیه ‏سازی دما و بارش برخوردار بوده ‏اند. همچنین چنانچه انتظار می ‏رفت بیشترین وزن به مدل ‏هایی که کمترین خطا را داشته‌اند تعلق گرفته است، به‏ گونه‏ ای ‏که این مدل‏‏ ها بیشترین وزن را در مدل‏سازی بارش، دمای حداکثر و دمای حداقل دوره گذشته داشته‏ اند و می‏ توانند به ‏عنوان مناسب‏ترین مدل ‏های پیش‏ نمایی در آینده معرفی شوند که دارای کمترین عدم قطعیت در شبیه‏ سازی دما و بارش می ‏باشند. بررسی نتایج ضرایب آماری روش‏های مختلف اجرای ترکیبی نشان داد که روش اجرای ترکیبی تعدادی از مدل ‏ها (MEP) با ضریب تعیین (R2) 95/0 و ضریب کارایی (ME) 92/0 تخمین بهتری را در مقایسه با داده‏ های دوره پایه در ایستگاه سینوپتیک کرمانشاه ارائه داده است و درنهایت این روش به‏ عنوان بهترین روش اجرای ترکیبی مدل ‏های گردش عمومی در نظر گرفته شد.