تأثیر سویههای مختلف Agrobacterium rhizogenes، نوع و سن ریزنمونه بر تولید ریشههای مویین در گیاه سنبلالطیب (Valeriana officinalis L.)
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران.
2 کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران.
3 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران و دانشیار، پژوهشی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.30473/cb.2020.54411.1816چکیده
گیاه سنبلالطیب (Valeriana officinalis L.) از خانواده Valerianaceae بهعنوان گیاه دارویی ارزشمند همواره مورد توجه بوده است که از آن برای درمان بیماریهای عصبی استفاده میشود. پژوهش بهصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی شامل سویههای باکتری (R1000, LBA9402, C58, A4, GM, ATTCC15834)، سن ریزنمونه جهت تلقیح (10، 20 و 30 روز) و ریزنمونههای مختلف گیاه سنبلالطیب (برگ و ریشه) در سه تکرار انجام گرفت. جهت کشت باکتریها از محیط کشت MYA جامد و جهت تهیه سوسپانسیون باکتری بهمنظور تلقیح از محیط MYA مایع حاوی آنتیبیوتیک ریفامپسین با غلظت 50 میلیگرم در لیتر استفاده گردید. دو روش تلقیح (روش غوطهوری و تزریق) بر درصد ریشهزایی ریزنمونهها مورد ارزیابی قرار گرفت و روش تزریق در القای ریشه مویین بر ریزنمونهها مؤثر واقع نشد. پس از مشخص شدن بهترین سویه و بهترین ریزنمونه، جهت پرآوری ریشههای مویین کلونها در محیط کشت جامد MS ،1/2 MS و MS + 0.2 mg/L NAA کشت گردیدند، مشاهده شد که ریشههای قرار داده شده در محیط کشت MS بیشترین زیستتوده را داشتند. سویه ATCC15834و A4 رشد یافته در محیط MYA روی ریز نمونه برگی 30 روزه مناسبترین سویهها بودند. بیشترین طول ریشه و تعداد ریشه مویین در القای با سویه A4 دیده شد. ریشههای مویین القاء شده در محیط کشت MS حاوی 3 درصد ساکارز در دمای 25 درجه سانتیگراد بیشترین میزان رشد ریشههای مویین را نشان داد. نتایج نشان داد که کاربرد سویههای ATTCC15834, R1000, LBA9402 و A4 باعث القای ریشههای مویین در گیاه سنبلالطیب شد و دو سویه دیگر در القای ریشههای مویین ناکارآمد بودند.