بازنماییهای ایدئولوژیک در گفتمان سیاسی برجام مطالعۀ موردی سخنرانی رؤسای جمهور ایران و آمریکا رویکرد نقشگرای نظاممند
نویسندگان
1 دکترای زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استاد زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
4 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
5 استاد زبانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.30465/lsi.2022.8437چکیده
در تاریخ 23 تیرماه سال 1394 ایران و شش قدرت جهانی پس از دو سال مذاکره به توافقی درزمینۀ برنامه هستهای ایران دست یافتند. این توافق که به توافق برجام معروف شد، نقطۀ پایانی بر چندین سال تحریمهای بینالمللی علیه ایران بود. پژوهش حاضر به تحلیل بازنماییهای متفاوت رؤسای جمهوری ایران و آمریکا از توافق هستهای برجام میپردازد. این پژوهش تلاشی در جهت کاربست نظریۀ نقشگرای نظاممند هلیدی در تبیین بازنماییهای ایدئولوژیک است. در بخش تحلیل گفتمان توصیفی ابتدا دادهها از منظر نظام گذرایی از دو جنبه مورد تحلیل قرار گرفتهاند. در این بخش ابتدا نوع فرایند بهکارگرفتهشده و بسامد هریک از فرایندها در متن دادهها مورد محاسبه قرار گرفته است. سپس پس از شناسایی مشارکان اصلی در متن، نوع نقشی که به هریک از آنها سپرده شده مورد تحلیل قرار گرفته است. دادهها در این بررسی برگرفته از نخستین موضعگیری رؤسای جمهوری ایران و آمریکا پس از حصول توافق برجام است. نتایج نشان میدهد اوباما بیشتر بر کنشها و روحانی بر توصیف تمرکز دارد. هر دو رئیس جمهور برخی مشارکان را در حاشیه قرار میدهند و برخی را برجسته میسازند. طرفین در توصیفهای خود از قرارداد بهدنبال بازنمایی مثبت گفتمان خودی و ساختارشکنی معنای موردنظر گفتمان رقیب هستند.
