تحلیل مطالعات آگاهی واج‌شناختی در کودکان نارساخوان فارسی‌زبان: مرور نظام‌مند

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
10.30465/lsi.2022.8440
چکیده

هدف این پژوهش تحلیل نوشتگان مربوط به آگاهی واج‌شناختی در کودکان نارساخوان به‌منظور جمع‌بندی نتایج درمانی و تعیین خلأهای پژوهشی است تا از یافته‌های موجود در تدوین کتب و از خلأهای پژوهشی برای هدایت پژوهش‌های آینده استفاده شود. برای انجام این مطالعه، ابتدا کلیدواژه‌های «نارساخوانی، اختلال خواندن، خوانش‌پریشی، خواندن‌پریشی و اختلال یادگیری» در پرتال جامع علوم انسانی، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، نورمگز، مگیران و ایران‍داک» جستجو و تمام عناوین مرتبط با آگاهی واج‌شناختی جدا شد و در مرحلۀ بعد با خواندن چکیده‌ها و درصورت نیاز کل مقاله، مقالات مرتبط با موضوع پژوهش گردآوری شدند. بررسی 42 مطالعۀ یافت‌شده نشان داد در بخش عمدۀ مطالعات (62%) به بررسی تأثیر آموزش آگاهی واج‌شناختی در کودکان نارساخوان پرداخته شده است و تأثیر آگاهی واج‌شناختی بر بهبود خواندن و نوشتن این کودکان تأیید شده است. بنابراین با توجه به عدم آموزش آگاهی واج‌شناختی در سیستم‌های آموزشی جدید خواندن و نوشتن (کلمه‌خوانی) در مدارس، لازم است علاوه بر تکمیل پژوهش‌های لازم در این حوزه، طراحی کتب و آموزش آنها آموزش اگاهی واج‌شناختی و آموزش خواندن به روش تطابق واج-نویسه (از مسیر واجی) مورد توجه قرار گیرد.