بررسی تطبیقی عوامل انسجام در ترجمۀ داستان ادبی «برفهای کلیمانجارو» براساس رویکرد انسجام متن
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبانشناسی کاربردی، واحد آبادان، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران
2 دانشجوی دکتری زبانشناسی، واحد آبادان، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران
3 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.30465/lsi.2022.8442چکیده
تطبیق مقابلهای متون ادبی با بررسی عوامل انسجامی در متن مقصد پیوندی ناگسستنی دارد. یکی از اهداف زبانشناسی تطبیقی مقایسۀ متون مبدأ و مقصد و کشف نقاط ضعف و قوت ترجمه است. هدف این پژوهش، بررسی عوامل انسجامی متن در داستان برفهای کلیمانجارو در دو متن مبدأ (انگلیسی)و مقصد (فارسی) است. بنابراین در بررسی مقابلهای این اثر، به برگردان واژگانی و ساختاری متن و سپس انتقال آن ازطریق فرایند ترجمه توجه شده ولی سایر جنبههای معنایی متن نیز بررسی شده است. از اینرو، پژوهش حاضر در قالب نظریة انسجام متن هلیدی و حسن (1976) عناصر انسجام در کتاب داستان برفهای کلیمانجارو (همینگوی، 2004) در دو متن با ترجمه (حسینی، 1396؛ دریابندری، 1378) را مورد بررسی قرار داده و نحوة انتقال عناصر طی فرآیند ترجمۀ متن انگلیسی و ترجمۀ آن با روش مقابلهای و تحلیلی مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج حاکی از آن است که نحوة معادلسازی واژگان و عناصر انسجام، در ترجمه و بازآفرینی متن اصلی نقش بسزایی دارند و بیشترین بسامد وقوع در متن اصلی به زیرمؤلفۀ ارجاع اشاری و ارجاع شخصی تعلق دارد و در ترجمۀ عناصر ارجاع شخصی و پس از آن، پیوند افزایشی از بسامد وقوع بالایی در متن برخوردار بودهاند. نویسنده و هر دو مترجم به یک اندازه توانستهاند با بهرهمندی از این عناصرِ انسجام متنی میان الفاظ و معانی پیوند ایجاد کنند.
