ضدیت با اتوپیا و سیاستگریزی در سینمای ایران؛ تحلیل گفتمان انتقادی فیلم بادیگارد
نویسندگان
1 کارشناس ارشد فرهنگ و ارتباطات گرایش مطالعات سیاستگذاری از دانشگاه امام صادق (ع)
2 کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22034/scm.2025.416151.1660چکیده
تحقیق حاضر با بهرهگیری از مفاهیم سیاستگریزی و اتوپیاگرایی به بررسی بازنمایی بافت سیاسی در فیلم «بادیگارد» (1394) به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا میپردازد. این مقاله که از چارچوب تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف و قرائت نشانهگرایانه آلتوسر بهره میبرد، پس از بازشناسی و مرور گروههای سیاسی موجود در زمان تولید متن، با تحلیل بعد شفاهی فیلم، موضعگیری گفتمان برگزیده آن را در نسبت با گفتمانهای رقیب مشخص میکند.پس از سه مرحله تحلیل گفتمان و ردیابی و افشای تناقضهای برآمده از امر مناقشهپذیر بهتعبیر ماشری، این پژوهش نشان میدهد که فیلم بادیگارد، گفتمانهای آرمانگرایانه سیاسی را رد میکند و با نمایش تناقضهای شرایط متاثر از آرمانگرایی سیاسی، هر گونه کنش اجتماعی را برای تغییر میدان سیاست بینتیجه میداند. این فیلم برای برونرفت از بنبست گفتمانی، یک گفتمان سیاستگریز انسانگرا را بهعنوان گفتمان بدیل برمیگزیند و بهجای مواجهه با مشکلات سیاسی و اجتماعی، به علمگرایی و پیشرفت صنعتی پناه میبرد.
