اصطلاحات خویشاوندی و خطاب‌واژه‌های تالشی مرکزی

نویسندگان

1 گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان

2 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان

doi
10.30465/lsi.2021.8085
چکیده

تالشی مرکزی ازنظر جغرافیایی، شامل بخش اسالم شهرستان تالش و بخش پره‏سر شهرستان رضوانشهر است که بین حوضۀ رودهای ناورود در شمال، و شفارود در جنوب قرار گرفته ‌است. در پژوهش حاضر، کاربرد اصطلاحات خویشاوندی و خطاب‌واژه‌‏های تالشیِ گونة مرکزی بررسی و تحلیل شده است. داده‌‏های پژوهش به‌روش میدانی و در گفت‏وگو با گویشورانِ منطقه گردآوری، و در چهار بخش تحلیل شده‌‏اند: اصطلاحات خویشاوندی نَسبی، اصطلاحات خویشاوندی سَببی، اصطلاحات خویشاوندی رضاعی و پیمان دوستی، و خطاب‌واژه‌‏های مربوط به غیرخویشاوندان. این تحقیق نشان می‌‏دهد که اصطلاحات خویشاوندی و خطاب‌واژه‌‏های گویش تالشیِ مرکزی ضمن تنوع و گستردگی، بر اثر تحوّل در مناسبات و ارتباطات خانوادگی و اجتماعی، مهاجرت به شهرها، و دو یا چندزبانگیِ نسل جدید، کاربرد اندک پیدا کرده و احیاناً فروپاشیده‌اند و در مواردی معادل‌های رایج فارسی جایگزین آنها شده که این رخداد، از تحول زبان‌ها و گویش‌های ایرانی به‌سوی همسان‌سازی با زبان رسمی و غالب حکایت می‌کند.