رفتارشناسی فضایی – زمانی فعالیت مجدد زمین‌لغزش قدیمی روستای حسین‌آباد کالپوش

نویسندگان

1 دانشیار علوم اطلاعات جغرافیایی (GIScience)، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 استادیار آمار، دانشگاه بجنورد، ایران

3 دانش‌آموخته دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

4 استاد ژئومورفولوژی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.

5 استاد زمین‌شناسی مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

doi
10.22067/geoeh.2023.82181.1358
چکیده

لغزش­ های­ قدیمی یکی از عوامل شکست دامنه ­ها و وقوع لغزش­ های جدید در جهان هستند که با فعالیت مجدد خود، تهدید بزرگی را برای زندگی بشر، زیرساخت ­ها و سازه ­های مسکونی در مناطق شهری و روستایی به وجود می ­آورند. در این پژوهش، فعالیت لغزش قدیمی روستای حسین‌آباد در شمال استان سمنان، با استفاده از تصاویر سنتینل 1 و تکنیک تداخل سنجی راداری PSI در بازه زمانی 2018-2020 ارزیابی شد. سپس با استفاده از مشاهدات میدانی، ارزیابی آسیب‌پذیری ساختمان­ ها (BVA) و ارتباط مکانی آسیب آن‌ها با ژئومورفولوژی لغزش، رفتار فضایی- زمانی فعالیت لغزش قدیمی، مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تکنیک PSI نشان می ­دهد میانگین نرخ جابه­ جایی به ترتیب در مدار صعودی و نزولی 19-12- و 16-22- میلی‌متر در سال است. این لغزش در تابستان حرکت خود را آغاز نموده و در دوره پربارش باران با 35- میلی‌متر بیشترین نشست را در بدنه اصلی و پای لغزش تجربه کرده است. مشاهدات الگوی ترک و ارزیابی آسیب‌پذیری ساختمان­ ها نیز نتایج تداخل سنجی راداری را تأیید می­ نماید. بیش از 70 درصد ساختمان­ ها به دلیل بالاآمدگی و نشست خاک در بدنه اصلی و پای لغزش تخریب شده­ اند. همچنین در پنجه لغزش و مرزهای جانبی خسارت کمتری به ساختمان­ ها وارد شده است. این امر نشان از افزایش تغییرات در داخل توده اصلی لغزش قدیمی و حرکت مجدد آن به‌صورت لغزش چرخشی در دوره پربارش سال 2019 دارد.