پهنهبندی خطر سیلاب رودخانه دینور با استفاده از روش استاندارد استرالیا
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22067/geoeh.2023.83238.1390چکیده
سیل یکی از بزرگترین تهدیدها برای امنیت اجتماعی و توسعه پایدار جامعه است. سیلها میتوانند ویرانیهای گستردهای ایجاد کنند که منجر به تلفات جانی و خسارات به اموال شخصی و زیرساختهای حیاتی و بهداشت عمومی شود. هدف این پژوهش پهنهبندی و برآورد خطر سیلاب رودخانه دینور با استفاده از روش استاندارد استرالیا است. در مطالعه حاضر از مدل هیدرودینامیکی یکبعدی HEC-RAS نسخه (6.1) استفاده شده است و از طریق الحاقی HEC–GEORAS در محیط GIS پردازش داده های ژئومتری انجام شد. جهت برآورد دبی پیک لحظهای با استفاده از نرم افزار Hyfran دبی پیک لحظهای محاسبه و پهنه سیلاب با دوره بازگشت های مختلف شبیهسازی شده است. سپس در این مرحله پس از مدلسازی و استخراج پارامترهای جریان (سرعت و عمق)، با استفاده از روش استاندارد استرالیا که حاصلضرب دو پارامتر عمق و سرعت جریان ((D*V ناحیه بندی خطر سیلاب انجام گرفت. با توجه به مورفولوژی رودخانه دینور، به سه بازه تقسیمبندی شد نتایج حاصل از مدل نشان می دهد که در بازه اول پهنه سیلاب گسترش چندانی نداشته است؛ اما در بازه های دوم و سوم سیلاب در دوره بازگشت های 25 و 50 و 100 سال بسیاری از مراکز روستایی ازجمله روستاهای (قوزیوند، حیدرآباد، شهرک بیستون، کاشانتو، نادرآباد) و زمین های زراعی را در برگرفته است و غالب منطقه در پهنه خطر H3 و H4 قرار دارد که ضرورت دارد مدیریت سیل و استراتژی کاهش خطر در اولویت برنامهریزی ها قرار گیرد.