فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی نقش‌های مختلفی پرداخته که «مگر» از قرن چهارم هجری تاکنون در متون زبان فارسی برعهده داشته است. به این منظور پیکره‌ای مشتمل بر 24 عنوان کتاب از سه دورۀ تاریخی قرن‌های چهارم تا هفتم، هشتم تا یازدهم و دوازدهم تا زمان حاضر تهیه شد. از این سه دوره، تعداد 360 جمله که شامل «مگر» هستند استخراج شد. پس از بررسی و دسته‌بندی آنها دو کارکرد عمده برای «مگر» به‌دست آمد: کارکرد پرسشی و غیرپرسشی. ویژگی‌های هرکدام به‌تفصیل بررسی شد. هر دسته شامل زیرمجموعه‌هایی است که ویژگی‌های نحوی خاص خود را دارند. اما به‌طور کلی، نقش پرسشی «مگر» در حدود این 12 قرن روندی افزایشی را نشان می‌دهد و نقش غیرپرسشی آن روبه کاهش بوده است. همچنین به‌نظر می‌رسد در متون مکتوب «مگر» در حال عبور از مرحلۀ غیرذهنی به ذهنی‌شدگی است.