از فرهنگساز دیروز تا اطلس امروز: مروری بر فعالیت‌های گویش‌شناختی در ایران

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. پژوهشکده زبان

doi
10.30465/lsi.2022.7934
چکیده

پژوهش‌های گویش‌شناختی همواره از حوزه‌های مهم مطالعاتی متخصصان علم زبان‌شناسی است. گرچه در تعریف مفهوم «گویش» اختلاف نظر در بین زبان‌شناسان دیده می‌شود، ولی پیرامون اهمیت مطالعات نظام‌مند در این حوزه اتفاق نظر وجود دارد. تقریباً در تمام دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی که در حوزۀ زبان‌شناسی فعال هستند، آثار پژوهشی‌ای با موضوعات مرتبط با گویش توسط استادان و دانشجویان این رشته انجام می‌شود. با این حال دستاوردهای عمده در این حوزه از پژوهش‌هایی با دامنۀ گسترده‌تر و مشارکت گروهی به‌دست می‌آید. در این مقاله سعی داریم نگاهی بیندازیم به فعالیت‌های نظام‌مند گویش‌شناختی در ایران که با تأسیس فرهنگستان دوم (فرهنگستان زبان ایران، 1357-1349) آغاز شد و پس از انقلاب اسلامی توسط نهادهای دیگری چون سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، فرهنگستان سوم (فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1369 تا امروز)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دایره‌المعارف بزرگ اسلامی ادامه پیدا کرد. در انتها نیز نگاهی داریم به فعالیت‌های پراکندۀ گویش‌شناختی در حوزۀ مقالات، پایان‌نامه‌ها و کتاب‌های مرتبط.