تبیین تاب‌آوری اقتصادی روستاهای گردشگرپذیر در برابر بیماری کووید-19 (موردمطالعه: روستاهای شهرستان رشت)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنا‌مه ریزی روستایی، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 استاد گروه جغرافیا،واحد رشت ،دانشگاه آزاد اسلامی،رشت،ایران

3 استادیار گروه جغرافیا ،واحد رشت ،دانشگاه آزاد اسلامی ،رشت،ایران

doi
10.22067/geoeh.2023.83023.1385
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تبیین تاب­ آوری اقتصادی روستاهای گردشگرپذیر شهرستان رشت در برابر بیماری کووید 19، پرداخته شده است. تحقیق حاضر بر حسب هدف، کاربردی و شیوه مطالعه بر حسب روش و ماهیت تحقیق توصیفی- تحلیلی است. برای گردآوری اطلاعات از روش‌های کتابخانه‌ای، اسنادی، روش مشاهده مستقیم و روش‌های میدانی استفاده شده است و به‌منظور تجزیه‌ و تحلیل اطلاعات از نرم ­افزار SPSS، GIS و مدل­ های فازی ممدانی و دیمتل استفاده شده است. برآیند تحلیل اطلاعات نشان داد، میزان تاب ­آوری اقتصادی روستاهای گردشگرپذیر در شهرستان رشت در برابر بیماری کرونا بسیار کم است و بر اساس نتایج مدل دیتمل، شاخص­ های (انعطاف ­پذیری شغلی و فعالیتی، برخورداری از حمایت اقتصادی و مالی، داشتن توانمندی اقتصادی و مالی، انعطاف ­پذیری در برابر شوک­ ها و درنهایت نوآوری و خلاقیت اقتصادی) در نیمه مثبت نمودار عوامل علی قرار گرفته ­اند که نشان از تأثیرگذاری بالای این شاخص ­ها است و شاخص ­های (انعطاف­ پذیری روانی، چاره ­جویی، آسیب­ پذیری اقتصادی کم،  قابلیت تطبیق و سازگاری، مدیریت مالی) در نیمه منفی نمودار عوامل معلول قرار گرفته ­اند که نشان از تأثیرپذیری بالای این شاخص ­ها دارد. بر این اساس، از بین شاخص­ های علت به ترتیب: نوآوری و خلاقیت اقتصادی، برخورداری از حمایت اقتصادی و مالی، داشتن توانمندی اقتصادی و مالی، انعطاف­ پذیری شغلی و فعالیتی، برخورداری از حمایت اقتصادی و مالی، بیشترین و کمترین میزان تأثیرگذاری را بر ماندگاری افراد در شغل بخش گردشگری را به خود اختصاص داده ­اند. در ادامه نیز نتایج تحلیل فضایی روستاهای شهرستان رشت بر اساس میزان تاب­ آوری اقتصادی در برابر کرونا نشان داد، بیش از نیمی از روستاهای موردمطالعه، میزان تاب­ آوری اقتصادی ­شان در برابر کرونا در حد (کم و بسیار کم) است.