فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش درصدد بازنمایی واجیِ ساخت ندایی زبان فارسی در چارچوب نظریۀ واج‌‏شناسی لایه‌‏ای هستیم. تکیۀ زیروبمی در این نظریه ناظر به برجستگی در سطح پاره‌‏گفتار است. قرارگرفتنِ تکیه‌‏های زیروبمی روی هجای تکیه‌‏برِ واژگانی مشخصۀ زبان-ویژه در زبان فارسی است؛ با وجود این پژوهشگران پیشین ادعا کرده‌‏اند که تغییر جایگاه تکیه به هجای اول در اسم‌‏ها، موجب ندایی‌‏شدنِ اسم می‌‏شود. برخلاف دیدگاه‌‏های پیشین، در این پژوهش وجود تکیۀ زیروبمی در هجای اول در اسم‌‏های منادا مورد تردید جدی قرار می‌‏گیرد. این پژوهش الگوی آهنگ ^H +X* H-(L%/H%) را برای ساخت‌‏های ندایی پیشنهاد می‌‏کند که در آن تکیۀ زیروبمی (*) روی هجای آخر اسم منادا قرار می‌‏گیرد و X نشانهٔ انواع تکیهٔ زیروبمی است که در تأکید کلی از نوع H* و در تأکید جزئی از نوع L+H* است. ^H بیانگر وقوع پیش‏قله قبل از هجای تکیه‌‏بر واژگانی است و نواخت گروه H- نشانۀ جاری بودن کلام از سوی گوینده و انتظار پاسخ از شنونده و ادامۀ گفتار است. معمولاً پس از اسم منادا گفتار جریان دارد و پایان اسم منادا پایان واحد آهنگ نیست و به‌‏همین دلیل، نواخت مرزنمای بالا (H%) یا پایین (L%) را داخل پرانتز قرار داده‌‏ایم که اگر واحد آهنگ فقط به اسم منادا محدود بود، نواخت مرزنما برچسب لازم را داشته باشد. شواهد آکوستیکی و آزمایش‏‌های درکی ادعای پژوهش حاضر را تأیید می‌‏کنند.