معیارسازی خرده‏‌آزمون‌‏های کاربردشناختیِ پروتکلِ ارزیابی مهارت‌‏های ارتباطیِ مونترآل (پروتکل ام.ای.سی.) در زبان فارسی

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

3 دانشیار زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.30465/lsi.2020.7572
چکیده

مشاهدات بالینی و تجربی گسترده نشان داده‌‏اند که آسیب به نیمکرۀ راست و مناطق خارج از نواحیِ سنتیِ زبان در مغز، به‌‏همراه برخی از بیماری‌‏های زوال مغز و آلزایمر، می‌‏توانند بر توانایی‌‏های ارتباطی افراد اثر بگذارند. در گذشته برخی از پژوهشگران متوجه چنین مشکلاتی در بیماران شده بودند، اما به‌‏دلیلِ نداشتن ابزار مناسب قادر به ارزیابی و توصیفِ دقیقِ این اختلالات نبودند. در سال 2004، ژوانت و همکاران ابزاری جامع، یعنی پروتکل ارزیابی مهارت‌‏های ارتباطی مونترآل (پروتکل ام.ای.سی.)، را برای زبان فرانسه و به‌‏منظورِ ارزیابی این نوع مهارت‌‏ها طراحی کردند. پژوهش حاضر به معرفی و معیارسازیِ خرده‌‏آزمون‌‏های کاربردشناسی (خرده‌‏آزمون‌‏های تفسیرِ استعاره و تفسیرِ کنشِ گفتاری) نسخۀ فارسی این پروتکل پرداخته است. تعداد 150 شرکت‌‏کننده در دو گروه سنیِ 25-44 سال و 45 – 64 سال، و دو گروه تحصیلی کمتر از 12 سال و بالاتر از 12 سال سابقۀ تحصیلات رسمی در این پژوهش شرکت کردند. این گروه‌‏بندی‌‏ها برپایۀ مطالعات مرتبط در دیگر زبان‌‏ها انجام شد. نمرۀ هشدار برای دو خرده‌‏آزمونِ یادشده براساسِ صدک دهم هماهنگ با نسخۀ اولیۀ فرانسۀ آن تعیین شد. نتایج نشان داد که، همسو با پژوهش‌‏های انجام‌‏شده در زبان‌‏های غربی، مانند انگلیسی و فرانسه، در زبان فارسی نیز متغیر تحصیلات، درمقایسه با متغیر سن، اثر بیشتری بر عملکرد آزمودنی‌‏ها داشته است.