محور، مدرن/ فمنیسیتی و اسلامی مفهوم مادری با توجه به سه رویکرد سنت

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه نربیت مدرس

3 دانشیار علوم تربیتی دانشگاه تربیت مدرس

4 دانشجوی دکتری مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

این مقاله، به بررسی مفهوم مادری مبتنی بر سه رویکرد سنت‌محور، مدرن/ فمنیستی و اسلامی می‌پردازد. هرچند که مفهوم مادری در نگاه اوّلیه، ذهن را به سوی جنس مؤنث که حامل و زایندۀ فرزند است، رهنمون می‌کند، اما واکاوی متون علوم اجتماعی، گستردگی و پیچیدگی‌های این مفهوم را نشان می‌دهد. در رویکرد سنت‌محور، مادری، شاخصۀ هویتی زن است، اما در رویکرد مدرن/ فمنیستی زن و مادری از هم تفکیک شده و با فناوری‌های جدید، واژگانی چون مادر ژنتیک، مادر زیستی و مادر اجتماعی مطرح شده است. بنابراین، مطالب موجود در این حوزه، بر اساس دو رویکرد سنت‌محور و مدرن/ فمنیستی جمع‌آوری شد که رویکرد مدرن/ فمنیستی مرهون تلاش فمنیست‌ها برای مقابله با رویکرد سنت‌محور بوده است. اما از آنجا که این رویکرد نیز در موج سوم فمنیسم بازگشت به مادری را در برنامۀ خود قرار داده و همچنان با ابهاماتی مواجه است، رویکرد اسلامی مورد بررسی قرار گرفت تا در کنار ادبیات مفهومی موجود، به معرفی مادری با محوریت قرآن بپردازد.