نام ابزارها و کاربرد و طبقهبندی آنها در دشنامهای فارسی
نویسندگان
1 دانش آموخته رشته فرهنگ و زبان های باستانی
2 استادیار پژوهشی گروه زبانها و گویشهای ایرانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
doi
10.30465/lsi.2020.7582چکیده
دشنام و دشنامگویی بخش جداییناپذیر فرهنگ و زبان آدمی بوده و هست. بخشی از واژگان هر زبانی دشنامها یا ناسزاهایی است که سخنوران آن زبانها در شرایط و بافتهای خاص برزبان میآورند. این دشنامها یا ناسزاها را باید گونهای از خشونت زبانی بهشمار آورد که بهکاربرندگان آن ازطریق این دشنامها به دیگران تعدی میکنند و سلطه و تفوق خود را نشان میدهند. ازآنجاکه این دشنامها غالباً مفاهیم موهن و ناپسند دارند، در نوشتههای رسمی و علمی کمتر به آنها پرداخته میشود یا بهنوعی نادیده گرفته میشوند. همانند خود زبان، این دشنامها نیز وجوه متفاوتی دارند و از جنبههای متفاوت زبانی، اجتماعی، فرهنگی و... قابل بررسیاند. یکی از جنبههای زبانیِ این دشنامها شیوۀ ساخت آنها و بررسی واژههای پایهای است که در ساخت دشنامها بهکار میروند اما خود بهتنهایی دشنام یا ناسزا بهشمار نمیآیند. از این منظر، دشنامها را میتوان به دستهها و طبقات متفاوتی تقسیم کرد. در این نوشته به بررسی دشنامهایی پرداختهایم که با واژههای پایهای که به طبقۀ ابزارها تعلق دارند ساخته شدهاند. بدینمنظور، ابزارها را باتوجهبه نوع کاربرد و شکلشان به دستههای گوناگون طبقهبندی کردهایم و دشنامهای ساختهشده با آنها را ذیل آنها آوردهایم و ارتباط معنایی میان نام آن ابزارها و دشنامهایی را که با آنها ساخته شدهاست، بررسی کردهایم.
