تحلیل فضایی تاب‌آوری مناطق شهری در برابر زلزله (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استاد گروه جغرافیا طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22067/geoeh.2023.80149.1317
چکیده

گسترش جمعیت شهرنشینی به بیش از دو سوم جمعیت جهان تا سال ۲۰۵۰ ازیک‌طرف و پیش­ بینی رشد ریسک مخاطرات طبیعی در آینده از طرف دیگر، لزوم توجه مدیران، برنامه‌ریزان و سیاست­ گذاران شهری را به مسئله تاب­ آوری بیشتر جوامع در مواجهه با مخاطرات طبیعی به نمایش می­ گذارد. ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر، تحلیل ­فضایی تاب‌آوری مناطق شهری در برابر زلزله در شهر کرمانشاه است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به لحاظ روش انجام توصیفی - تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شهروندان شهر کرمانشاه است که با استفاده از فرمول کوکران 385 نفر به‌عنوان نمونه آماری انتخاب گردید. جمع ­آوری داده­ ها با استفاده از پرسشنامه صورت گرفته است و از روش ­های توصیف فراوانی ابعاد و گویه­ ها و­ آزمون­ های تی تک نمونه­ ای، فریدمن و کروسکال والیس و روش CV جهت تحلیل داده ­ها استفاده شده است.­ یافته­ ها نشان می دهد؛ تاب ­آوری شهر کرمانشاه در همه شاخص ­ها (آگاهی، دانش، مهارت، نگرش و سرمایه اجتماعی­­) در حد متوسط است­، همچنین شاخص نگرش بیشترین اهمیت را در تاب ­آوری ­داشته است و شاخص‌های؛ آگاهی، سرمایه اجتماعی، دانش و مهارت در رتبه ­های بعدی قرار دارند. ­نتایج­ آزمون کروسکال والیس هم نشان می ­دهد، تفاوت معنادار بین مناطق هشت­گانه در کلانشهر کرمانشاه از لحاظ کل شاخص­ های تاب­ آوری وجود دارد و اینکه وضعیت مناطق هشت­گانه در یک سطح نمی ­باشند. در بین شاخص­ ها بیشترین نابرابری مربوط به شاخص آگاهی و کمترین مربوط به شاخص سرمایه اجتماعی است. در کل تحلیل فضایی تاب­ آوری ­در شهر کرمانشاه در حد متوسط و در بین مناطق تفاوت وجود دارد.