تحلیل و بررسی تطبیقی انسانشناسی در آراء مولوی و ابنعربی
نویسندگان
1 استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشآموختۀ دکترا، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/jrm.2023.355381.630424چکیده
در عرفان اسلامی، شناخت انسان از ارکان مهم دستیابی به معرفت حقیقی به شمار میرود و به همین دلیل توجه به دیدگاههای انسانشناختی عرفا در تبیین مبانی و اصول بینش عرفانی آنان دارای اهمّیت بسیاری است. ما در این پژوهش، مولوی و ابنعربی را بهعنوان نمایندگان سنّت اول و دوم عرفانی در نظرگرفتهایم؛ مولوی بهعنوان عارف بزرگ سنّت اول که وسیعترین مجال را برای طرح دیدگاههای این سنّت در حوزۀ انسانشناسی فراهم کردهاست و محیی الدین ابنعربی بهعنوان چهرۀ برجستۀ سنّت دوم عرفانی که آرا و اندیشههای عرفانی وی، الهامبخش بسیاری از بزرگان عرفان و ادب اسلامی بودهاست. مقالۀ حاضر، از طریق مقایسه و تطبیق دیدگاههای مولوی و ابنعربی دربارۀ کلیّات مبانی انسانشناسی، بررسی مراتب انسان و تبیین ویژگیهای انسانهای کمال یافته، به این پرسش پاسخ میدهد که آیا نظام فکری و مبانی عرفانی این دو عارف پرآوازه، متفاوت از یکدیگراند.
