بررسی پیشنشانگر ابر زلزله در زمینلرزة ۱۳۹۶ ازگلة کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشیار اقلیمشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 کارشناس ارشد سنجشازدور دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 دانشیار اقلیمشناسی دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22067/geoeh.2022.75548.1186چکیده
ابر زلزله، پیشنشانگری باستانی و عینی است که گاه چند روز پیش از وقوع زلزله، بر فراز گسل مسبب زلزله و اغلب در نزدیکی رومرکز آن تشکیل میشود. مهمترین مشخصه ابر زلزله، جوشیدن آن از زمین و ساکن ماندن آن برای ساعاتی در آسمان است. هدف این پژوهش، یافتن ابر زلزله بزرگ ازگله در سال ۱۳۹۶ با تفسیر چشمی در تصاویر ماهواره متئوست-۸ و سپس بررسی ویژگیهای آن ابر با استفاده از محصولات همان ماهواره است. با جستجو در تصاویر مادونقرمز، ابر زلزله ازگله شناسایی گردید و نشان داده شد که سرچشمهای زمینشناسی دارد و تشکیل چنین ابری در آنجا مرسوم نیست. زلزلة ازگله، نزدیک به گسل زاگرس مرتفع (HZF) رخ داده بود، ولی ابر آن ۱۲ روز پیشتر و حدود ۷۰۰ کیلومتر دورتر از رومرکز زلزله و در قطعات دیگری از همان گسل، در خطی به طول ۱۶۰ کیلومتر تشکیل شده بود. بررسیها نشان داد این ابر مرتفع، از دو بخش تشکیل شده است: سرچشمهای پرفشار و دنبالهای رقیقشده در دست باد. همچنین در این پژوهش، ابر زلزلة متوسط سیسخت در سال ۱۳۹۹ نیز شناسایی گردید که ۶ روز پیشتر و نزدیک به رومرکز زلزله تشکیل شده بود. جستجوی چشمی ابر زلزله از زمین و فضا، یک سرگرمی علمی همگانی، بهویژه برای هواشناسان آماتور با استفاده از تصاویر ماهوارهای است. پدیدار شدن ابر زلزله بر فراز یک گسل، هشداری برای رخداد احتمالی زلزلهای قریبالوقوع در آن گسل است، که البته نیاز به بررسیهای بیشتری دارد.
