توالی بندهای قیدی مرکزی در جمله‌های پیچیده زبان فارسی

نویسندگان

1 دکتری زبان شناسی

2 دانشگاه علامه طباطبایی

3 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی پژوهشکده زبان‌شناسی

doi
چکیده

در این مقاله، به ساختار جملات پیچیده در زبان فارسی می‌پردازیم. جملاتی که از یک بندِ اصلی و یک یا چند بند پیرو تشکیل شده‌اند. در این جملات به‌دنبال آن هستیم تا ترتیبِ چینشِ بندهای قیدی را نسبت به بند اصلی بررسی کنیم و درنهایت ترتیبی را در وضعیت بی‌نشان ارائه کنیم. بندهای قیدی به دو نوعِ مرکزی و حاشیه‌ای تقسیم می‌شوند اما در این مقاله ترتیب بندهای مرکزی در سه وضعیتِ قبل از بند اصلی، بعد از بند اصلی و بی‌نشان مورد بررسی قرار می‌گیرد. زمانی که بندها قبل از بند اصلی قرار می‌گیرند، ترتیبشان بند علت > بند هدف > بند زمان/ بند شرط > بند اصلی و زمانی که بعد از بند اصلی قرار می‌گیرند ترتیبشان بند اصلی> بند زمان/ بند شرط > بند هدف > بند علت است. نتایج نشان داد که ترتیب خطیِ بندهای قیدی مرکزی را می‌توان در حالت بی‌نشان به‌صورتِ بند زمان/ بند شرط > بند اصلی > بند هدف > بند علت در نظر گرفت. همچنین، برای مشخص کردن جایگاه بی‌نشانِ بندهای قیدی مرکزی در چارچوب کمینه‌گرایی می‌توان از نقشه‌نگاری گرو‌ه‌های وصفی و فرافکن‌های نقشی در حاشیۀ چپ جمله استفاده کرد.