بررسی قابلیت مدل دوبعدی HEC-RAS در تهیه نقشه خطر سیلاب در رودخانه قرهچای رامیان، استان گلستان
نویسندگان
1 دانشیار، هیدرولوژی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
2 استاد، مدیریت آبخیز، دانشگاه علومکشاورزی و منابعطبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 دکتری منابع آب (سازههای هیدرولیکی)، شرکت سهامی آب منطقهای گلستان، گرگان، ایران
4 دانشجوی دکتری مهندسی آبخیزداری، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
5 دانشیار، هیدرولوژی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22067/geoeh.2022.75557.1185چکیده
تغییرات در الگوها و شدتهای بارش ناشی از تغییر اقلیم جهانی موجب تشدید رخدادهای سیل بهعنوان یکی از رایجترین بلای طبیعی در سطح دنیا شده است. این در حالی است که بشر نمیتواند جلوی بروز سیل را بگیرد، اما میتواند اثرات این مخاطره را با شناسایی دقیق مناطق مستعد سیل و اجرای اقدامات مدیریت ریسک محور کاهش دهد. حوزه آبخیز قرهچای یکی از سرشاخههای حوضه گرگانرود در استان گلستان بهعنوان منطقه موردمطالعه انتخاب شد که رخدادهای سیلابی متعددی را تجربه نموده است. در این مطالعه خطر سیل با استفاده از مدل هیدرولیکیHEC-RAS دوبعدی ارزیابی شده است. بدینمنظور مقادیر دبی رخداد سیلابی سال ۱۳۹۷ بهعنوان ورودی مدل مذکور انتخاب شدند و بهینهسازی ضرایب زبری مانینگ مطابق با شواهد موجود انجام شد و سپس واسنجی مدل انجام شد. شاخصهای آماری مورد استفاده در ارزیابی مدل همگی توصیفکننده شبیهسازی خوب آن میباشند. نتایج نشان داد با افزایش دوره بازگشت سیل، گستره، عمق و میزان خطر ناشی از آن افزایش مییابد؛ بهطوریکه با در نظر گرفتن دوره بازگشت صدسال در مطالعه حاضر، پهنه سیلاب بخشهایی از روستای سیدکلاته را تحتتأثیر قرار داده است. در نقشه پهنهبندی خطر سیل، حدود نیمی از بازه موردمطالعه در کلاس بسیار کمخطر (کلاس یک) قرار دارند. نتایج مطالعه بهمنظور اتخاذ راهبردها و برنامههای مناسب با هدف سازگاری با شرایط تغییر اقلیم و بهعنوان ابزار مناسب برای شناسایی مناطق مستعد و در معرض خطر سیل کاربرد دارد.
