رمان به مثابه رسانه گونهشناسی رمانهای تاثیرگذار بعد از کودتای 28 مرداد تا بهمن
نویسندگان
1 کارمند، روزنامه نگار آزاد و مسئول روابط عمومی کتابشهر
doi
چکیده
«رمان به مثابه رسانه: گونهشناسی رمانهای تاثیرگذار بعد از کودتای ۲۸ مرداد تا بهمن ۵۷» پژوهشی در عرصه مطالعات بینرشتهای علوم ارتباطات و ادبیات داستانی است که به تفسیر کارکردهای رسانهای رمان میپردازد و بیانگر نقش رسانهای رمان در آگاهیبخشی، ایجاد فرصتی برای گذران اوقات فراغت، گریز از واقعیتهای دردناک زندگی با پناه بردن به داستان، لذت هنری، تفسیر هستی و زندگی اجتماعی و ... است؛ رمان، لاجرم متن ادبی است که در آن به طور اجتنابناپذیری، رد پای ایدوئولوژی به چشم میخورد و همچنین منطق آن همسو با منطق اجتماعی است، از این رو واقعیت داستانی، خواهناخواه متأثر از واقعیتهاست، برای تحلیل این موضوع در پژوهش پیشرو 11 نویسنده، منتقد و روزنامهنگارادبی، سیزده رمان تاثیرگذار بعد از کودتای 28 مرداد را انتخاب کردند. انتخاب این آثار به این علت است که فضای اجتماعی این دوره تأثیر عمیقی بر ادبیات به جا گذاشت، یکی از علل اقبال عمومی به رمان، بستهشدن راههای ارتباطی و مکالمه فرهنگی اجتماعی است، به گونهای که رمان در قامت رسانه جانشین، جای خالی مطبوعات منتقد را پر کرده و اندیشه پیشروترین قشرهای طبقه متوسط ایران را درباره قانون، توسعه، اصلاحات دینی و فرهنگی مطرح کرده است. البته هدف از این پژوهش انکار اهمیت فرم رمان و صحه گذاشتن بر ادبیات ایدئولوژیگرا نیست، بلکه تطبیق ویژگیها، معیارهای هویت بخش و کارکرد اجتماعی رمان و رسانه با سه روش تحلیل محتوای کیفی، مصاحبه عمقی و تحلیل منابع کتابخانهای است.