بررسی مخاطرات معدن‌کاوی در مناطق فعال تکتونیکی با استفاده از روش تداخل سنجی راداری (مطالعۀ موردی: داشکسن آذرشهر)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکدۀ برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکدۀ برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22067/geoeh.2022.75706.1193
چکیده

داشکسن یکی از روستا­های تاریخی استان آذربایجان شرقی است و در دهستان شیرامین بخش حومۀ شهرستان آذرشهر، در جنوب شهر تبریز و غرب آتشفشان سهند واقع شده است. در این نوشتار با هدف بررسی افزایش ناپایداری دامنه­ای در ناحیۀ معدنی داشکسن آذرشهر، اقدام به بررسی­های تکتونیکی نموده و بر اساس مشاهدات میدانی، گسل نرمال داشکسن منجر به جا­به­جایی واحد­های چین­خورده به اندازۀ 10 سانتی­متر در ارتفاع 1373 متر از سطح دریا شده است لذا فعال بودن زمین­ساخت به لحاظ مشاهدات میدانی کاملاً آشکار است. با انطباق گسل­ها با نقشۀ جابه­جایی منطقۀ موردمطالعه می­توان نتیجه گرفت که بیشترین جابه­جایی و به‌موجب آن شکستگی سنگ­ها در ارتباط با گسل­های نرمال فرعی با راستای شمال­غرب – جنوب شرق است و با توجه به اینکه درزه­های برشی نیز در راستای شمال­غرب توسعه دارند؛ معادن نیز باید در بخش­های مرکزی و جنوب منطقۀ داشکسن دارای شکستگی فراوان باشند بنابراین استخراج و کاوش در این محدوده صحیح نیست و علاوه بر این راه‌آهن، تونل و بخشی از جادۀ اصلی در معرض خطر از ناحیۀ گسلش نرمال فعال منطقه و ناپایداری­های دامنه­ای هستند. تراکم فعالیت معدنی در منطقۀ داشکسن بسیار بالاست و لازم است در نقاطی که شیب دامنه بسیار زیاد است، به‌خصوص در مناطق معدنی دارای درزه و شکستگی فراوان که در مجاورت پروژه­های مهندسی از قبیل تونل و خطوط راه‌آهن هستند باید اقدامات لازم برای پایدار­سازی دامنه­ای صورت گیرد؛ بنابراین فعالیت استخراج و کاوش معادن در محیط نباید منجر به خطر افتادن جان مردم گردد.