بررسی ساختاری و معنایی صفتهای برگرفته از نام جانوران در گویش لری بختیاری: تحلیلی در زبانشناسی زیست محیطی
نویسندگان
1 دانشگاه الزهرا
2 دانشجوی دکترای زبانشناسی دانشگاه الزهرا
doi
چکیده
عوامل مختلفی در شکلگیریِ واژهها در جامعۀ زبانی دخیلاند. محیط پیرامون گویشوران، ارتباط با طبیعت و اقلیمِ منطقۀ زندگی ازجمله این عواملاند. زبانشناسی زیستمحیطی یکی از گرایشهای کاربردی جدید است که به بررسی ارتباط میان زبان و محیط طبیعی-اجتماعیِ گویشوران آن زبان میپردازد. ایران تنوع فراوانی در زیستبومهای طبیعی دارد؛ با توجه به ارتباط تنگاتنگ مردم ایران، بهویژه در گذشته با زیستبومهای پیرامونشان، انتظار میرود بتوان نتایج قابلتوجهی از رهگذر مطالعۀ این تعاملها بهدست آورد. در مقالۀ حاضر ابتدا به معرفی و توصیف زبانشناسی زیستمحیطی پرداخته میشود، سپس صفتهای برگرفته از جانوران (بهتفکیکِ حیوانات اهلی، حیوانات وحشی، پرندگان و حشرات) در گویش لری بختیاری مورد بررسی قرار میگیرند. این صفتهای برگرفته از نام جانوران، بهصورت استعاری برای توصیف جسم و رفتار انسان بهکار میرود. دادههای پژوهش از منابع نوشتاری و نیز منابع گفتاری از مصاحبه و ضبط گفتار روزمرۀ 4 گویشور بومی بهدست آمد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد این واژهها و معناهای استعاریشان در توصیف خصوصیات گوناگون افراد، نشاندهندۀ تأمل گویشوران در ویژگیها و خلقوخوی جانوران محیط پیرامونشان است.
