اهمّیّت استراتژیک پل خلیج فارس در توسعهی ژئواکونومیکی منطقهی آزاد قشم
نویسندگان
1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران
2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه مراغه
doi
10.22059/jhgr.2013.29392چکیده
ایدهی احداث پل خلیج فارس که میتواند خالق مزیّتها و فرصتهای قابلتوجّهی برای منطقهی آزاد قشم باشد، به دههی 50 و زمان ایجاد نخستین بندر آزاد تجاری ایران در جزیرهی قشم بازمیگردد. بنا به مستندهای تاریخی، بهنظر میرسد طرح ساخت پل خلیج فارس در آن زمان بیشتر به برقراری پیوندِ سرزمینی میان جزیرهی قشم و بندرعبّاس مرکز استان هرمزگان منحصر بوده است و شاید اهمّیّت استراتژیک این طرح، در مباحث کلان اقتصادی بههیچوجه مانند امروز مورد توجّه قرار نگرفته بود. بر اساس نتایج این پژوهش با توجّه به دورنمایی که از اقتصاد جزیره و منطقهی آزاد قشم پس از بهرهبرداری از پل خلیج فارس قابل پیشبینی است، این موضوع میتواند با توجّه به پتانسیلهای بالایی که در مناطق آزاد وجود دارد، زمینهساز نقشآفرینی ژئواکونومیکی قشم در عرصهی رقابت منطقهای در حوزهی خلیج فارس باشد. اهمّیّت این موضوع آنجاست که در جهان امروز، وجههی اصلی سیاست جغرافیایی در عرصهی رقابت بین دولتها، با نقشآفرینی غالب عامل اقتصاد و تجارت آزاد، تعریف میشود ـ که از آن با عنوان ژئواکونومی یاد میشود ـ و در حوزهی ژئواکونومی برتری با دولتهایی است که از تمام پتانسیلهای جغرافیایی سرزمین خود، برای توسعه و انبساط حوزهی فضایی فعّالیّتهای تجاری ـ اقتصادی استفاده بهینه کنند. با توجّه به آنچه گفته شد، سؤال این پژوهش این است که پل خلیج فارس چگونه میتواند در توسعهی ژئواکونومیکی منطقهی آزاد قشم نقشآفرین باشد؟ در این پژوهش تلاش شده است با مطالعهی اهمّیّت پل خلیج فارس در توسعهی اقتصادی قشم و نیز اهمّیّت ژئوپلیتیکی آن، اهمّیّت استراتژیک این پل در دورنمای ژئواکونومیکی منطقهی آزاد قشم مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.