ارزیابی و شناسایی پهنه‌های مستعد احداث شهرک‌ صنعتی در شهرستان ارومیه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

2 کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

3 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 فوق دکترای مهندسی شهرسازی، استاد دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22067/geoeh.2022.78283.1268
چکیده

شهرستان ارومیه به­عنوان منطقه­ای با پتانسیل بالا جهت توسعه مراکز صنعتی است. بااین‌حال، در چند دهه اخیر، توسعه بی­رویه صنایع در این محدوده منجر به ایجاد مسائل و مخاطرات طبیعی و زیست‌محیطی­ گردیده، ازآنجاکه برخی از مخاطرات تماماً طبیعی هستند اما عمده مخاطرات و فجایع زیستی به علت فعالیت­های انسانی رخ می­دهند؛ در این میان شناسایی پهنه­های صنعتی که کمترین مخاطره را به دنبال داشته باشد ضروری به نظر می­رسد، پژوهش حاضر با هدف شناسایی پهنه­های مستعد احداث شهرک صنعتی در شهرستان و ارزیابی پهنه­های موجود صنعتی انجام گرفته است، روش انجام پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف کاربردی بوده، به‌منظور گردآوری آمار و اطلاعات موردنیاز در رابطه با موضوع، از مطالعات کتابخانه­ای نیز بهره گرفته شد. جهت دستیابی به اهداف پژوهش از روش­ ارزیابی چندمعیارۀ تلفیقی بولین و فازی استفاده گردید؛ در ابتدا با تکیه بر هفت معیارِ فاصله از شهر، شیب، ارتفاع، گسل، آبراهه، خطوط ارتباطی و کاربری اراضی، نقشه­های قیود و عوامل ترسیم گشت؛ در مرحلۀ دوم نقشۀ مناسبت اولیه فازی و مناسبت اولیۀ بولین تهیه گردید و درنهایت، با توجه به ضرایب همبستگی و انحراف معیار عملگرها، گامای 0.5 به‌عنوان مناسب­ترین گاما جهت همپوشانی دو نقشه مذکور انتخاب گردید؛ نتایج حاصله حاکی از آن بود که حدوداً 94 درصد از مساحت منطقه برای استقرار صنایع کاملاً نامناسب است و تنها حدوداً 6 درصد از محدوده در طبقۀ حدوداً مناسب تا کاملاً مناسب قرار گرفته­اند. در ارزیابی استقرار پهنه­های صنعتی موجود، مشخص شد که شهرک صنعتی فاز یک، دو، ناحیۀ صنعتی کریم آباد و شهرک الکترونیک و صنایع غذایی در محدودۀ نامناسب استقرار قرار دارند؛ همچنین مساحت 8 کیلومترمربع از شهرک صنعتی فاز سه در محدودۀ مناسب استقرار و 1 کیلومترمربع آن در محدودۀ نامناسب استقرار، واقع شده است.