ارزیابی و مقایسه نتایج شبیهسازی هیدروگراف مدل GIUH در فصول بارشی متفاوت
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، رشته ژئومورفولوژی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، هیدرولوژی، کرمانشاه، ایران
3 گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22067/geoeh.2022.73551.1132چکیده
سیل بهعنوان یک مخاطره محیطی در بسیاری از نقاط دنیا و بهخصوص در کشورهایی که در کنترل بحران و حفظ منابع خود ناکارآمد عمل نمودهاند با روند رو به رشدی به وقوع میپیوندد. یک از راههای مقابله با این مخاطره پیشبینی وقوع سیلاب است. مدلهای پیشبینی وقوع سیل ممکن است در فصول مختلف سال از دقت یکسانی برخوردار نباشند. با توجه به اهمیت این مسئله، در تحقیق حاضر نتایج مدل هیدروگراف واحد لحظهای ژئومورفولوژی (GIUH) در پیشبینی وقوع سیل در فصول زمستان و بهار، در حوضه آبریز میناب (برنطین) مورد مقایسه قرار گرفته شده است. دادههای تحقیق شامل حداکثر دبی ساعتی و بارشهای متناظر آنها برای سه واقعه بهار و سه واقعه زمستان است. روش کار به این طریق است که ابتدا پارامترهای مورد نیاز مدل GIUH شامل نسبت انشعاب، نسبت طول و نسبت مساحت برای حوضه تحت مطالعه برآورد گردید سپس با اجرای مدل برای وقایع انتخابی، مقادیر دبی اوج و زمان وقوع دبی اوج محاسباتی با مقادیر مشاهدهای همان وقایع مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج این مقایسه بیانگر این است که مدل GIUH در پیشبینی دبی اوج و زمان وقوع اوج وقایع سیل که در زمستان رخ میدهد (به ترتیب با مقادیر میانگین 09/20 و 64/45 درصد) به لحاظ اینکه با دادههای مشاهدهای فاصله کمتری دارد، از دقت بالاتری نسبت به وقایع بهار (به ترتیب با مقادیر میانگین 3/57 و 7/119) برخوردار است.