تأثیر غلظت‌های مختلف نیتروژن و 2,4-D بر تولید کالوس و گیاهچه زامیفولیا Zamioculcas zamiifolia Engl.در شرایط کشت درون‌شیشه‌ای

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

2 گروه علوم باغبانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22067/jhorts4.v35i1.86111
چکیده

زامیفولیا با نام علمی Zamioculcas zamiifolia متعلق به خانواده Araceae است. به دلیل مشکلات تکثیر سنتی گیاه زامیفولیا، کشت بافت آن جهت تکثیر سریع و تولید گیاهان عاری از بیماری در زمانی کوتاه­تر پیشنهاد می­شود. در این پژوهش اثر تنظیم کننده­ی رشد گیاهی 2,4-D، غلظت­های متفاوت نیتروژن کل و نسبت­های نیترات به آمونیوم بر بهبود رشد گیاه زامیفولیا در آزمایش­های جداگانه مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش اول تولید کالوس از برگ کامل زامیفولیا در محیط کشت­هایMS 2/1 تغییر یافته،MS  تغییر یافته با دو غلظت تنظیم کننده رشد 2,4-D (05/9 و 1/18 میکرو مولار) مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش دوم اثر دو غلظت نیتروژن کل 48 و 24 میکرو مولار و دو نسبت نیترات به آمونیوم 1:3 و 1:1 در حضور تنظیم کننده­های رشد گیاهی نفتالن استیک اسید (NAA) با غلظت 69/2 میکرومولار و بنزیل آمینو پورین (BAP) با غلظت 22/2 میکرومولار بر تولید گیاهچه کامل در کوتاه­ترین دوره رشدی، مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت تاثیر بسترهای کاشت مختلف بر سازگاری گیاهچه‌های تولید شده کشت بافتی در محیط برون شیشه­ای ارزیابی شد. نتایج حاصل از آزمایش اول نشان داد که  حجیم­ترین کالوس­ها در محیط کشت MS 2/1 تغییر یافته و تنظیم کننده رشد 2,4-D با غلظت 05/9 میکرومولار در مقایسه با سایر تیمارها تولید شد. مطابق نتایج این تحقیق در هفته­های ابتدایی در تیمار نیتروژن کل 24 میکرومولار و نسبت نیترات به آمونیوم 1:3 بیشترین اندازه کالوس و تعداد برگ مشاهده شد. اما در هفته­های بعدی تحت غلظت نیتروژن کل 48 میکرومولار و نسبت نیترات به آمونیوم 1:1 افزایش رشد رویشی در گیاهچه­های تولید شده مشاهده شد. گیاهچه­های کشت شده در بستر پیت ماس بیشترین تعداد جوانه برگ را نشان دادند.