ارزیابی مدل یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری اطلاعات جهت پیش‌بینی میزان استفاده معلمان از فناوری رایانه‌ای در کلاس درس

نویسندگان

1 گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 گروه علوم تربیتی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

doi
10.22061/tej.2021.6711.2438
چکیده

پیشینه و اهداف: آمادگی برای یادگیری، آموزش و کاربرد فناوری و آگاهی از نقش آن در تسهیل یادگیری دانش­آموزان، از جمله مهارت­های اصلی معلمان مخصوصاً در دوران کرونا به‌شمار می­رود؛ دورانی که استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برحسب ضرورت و بالاجبار جای خود را در نظام تعلیم‌وتربیت مستحکم نموده است. لذا ضرروت دارد استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات به‌عنوان یک اصل بنیادین، در برنامه‌ریزی­های آموزشی و درسی مدارس گنجانده شود. از طرف دیگر با توجه با توجه به ضعف مدل­های پذیرش فناوری اطلاعات در پیش‌بینی مناسب تغییرات پذیرش فناوری اطلاعات در سازمان­های آموزشی، پژوهشگران ضروری دیدند تا میزان پذیرش این فناوری را با استفاده از مدل­های نظری دیگر مورد آزمون قرار دهند؛ لذا هدف پژوهش حاضر ارزیابی مدل یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری اطلاعات جهت پیش­بینی میزان استفاده معلمان از فناوری رایانه­ای در کلاس درس می­باشد.روش‌ها‌: روش تحقیق همبستگی و از نوع مدل­یابی معادلات ساختاری بوده و جامعه آماری نیز شامل کلیه معلمان دوره متوسطه ناحیه یک شهر ارومیه به تعداد 570 نفر است که از این تعداد با تأسی از فرمول کوکران 230 نفر با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای انتخاب و به پرسش‌نامه­ انتظار عملکرد، انتظار تلاش، نفوذ اجتماعی، شرایط تسهیل‌کننده و استفاده داوطلبانه از فناوری اطلاعات ونکاتش و همکاران (2003) پاسخ دادند. همچنین تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار پی ال اس و آزمون معادلات ساختاری انجام شده است.یافته­ها: یافته­های پژوهش نشان داد که متغیرهای انتظار عملکرد، انتظار تلاش و نفود اجتماعی اثر معنی­داری بر تصمیم به استفاده از فناوری دارند. تصمیم به استفاده از فناوری و شرایط تسهیل‌کننده نیز اثر معنی‌داری بر میزان استفاده از فناوری داشتند. متغیرهای جنسیت، سن و استفاده از فناوری اختیاری، اثرات متغیرهای انتظار تلاش و نفوذ اجتماعی بر تصمیم به استفاده از فناوری را تعدیل می­کنند. در کل متغیرهای مورد بررسی در مجموع 31 درصد از تصمیم به استفاده از فناوری و 16 درصد از میزان استفاده از فناوری را پیش‌بینی می­کنند. در این پژوهش، متغیر تجربه رایانه نقش تعدیل‌کننده بر اثرات متغیر انتظار تلاش و نفوذ اجتماعی بر تصمیم به استفاده و شرایط تسهیل کننده بر میزان استفاده نداشت.نتیجه­گیری: در مجموع یافته­های تحقیق از نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری حمایت نمود. معنی‌دار بودن اثر مستقیم متغیر انتظار عملکرد بر تصمیم به استفاده از فناوری به این معنی است که هرچه قدر فناوری اطلاعات بازده کاری فرد را افزایش داده و برای فرد مفید باشد؛ به همان نسبت تصمیم بیشتری برای استفاده از این فناوری اتخاذ خواهد نمود. معنی‌دار بودن اثر مستقیم انتظار تلاش بر تصمیم به استفاده از فناوری نیز به این معنی است که اگر فردی سیستم رایانه ای را وسیله­ای آسان و به راحتی قابل استفاده قلمداد کند و خود را در کسب مهارت­های استفاده از آن توانا ببیند، گرایش بیشتری درباره تصمیم‌گیری در مورد استفاده از آن خواهد داشت. همچنین معنی‌دار بودن اثر مستقیم نفوذ اجتماعی بر تصمیم به استفاده نشانگر آن است که تأکید افراد مهم در زندگی فرد بر استفاده از فناوری اطلاعات موجب تصمیم‌گیری فرد از این فناوری می‌شود. علاوه برآن وقتی فرد به استفاده از فناوری اطلاعات گرفت، این تصمیم خود را به صورت استفاده واقعی آشکار می‌سازد که معنی‌دار بودن اثر تصمیم به استفاده از فناوری بر استفاده از فناوری آن را نشان می‌دهد. کم بودن مقدار میزان پیش­بینی، نشانگر وجود متغیرهای دیگری است که بر میزان استفاده از فناوری