معناشناسی زمینه و تناوب فعلهای مرکب در زبان فارسی
doi
چکیده
در این مقاله با بررسی تناوب موضوعی برخی فعلهای مرکب در زبان فارسی نشان میدهیم چگونه یک توصیف مبتنی بر زمینههای معنایی میتواند به پرسشهایی در زمینه رفتار نحوی و ساختهای موضوعی مرتبط با این فعلها پاسخ دهد. در زبان فارسی تعدادی از فعلهای مرکب، میتوانند در تناوب سببی شرکت کنند. این فعلها دارای گونه سببی و ضد سببی هستند. اما در برخی بافتها، گونه ضد سببی پذیرفتنی نیست؛ درحالیکه گونه سببی پذیرفتنی است. در این مقاله رفتار متفاوت این فعلها را در بافتهای مختلف در چارچوب نظریه «معناشناسی زمینه» (Vide. Fillmore & Atkins, 1992) توضیح داده و نشان میدهیم این فعلها با دو زمینه معنایی مرتبط هستند. همچنین با استفاده از مفهوم زمینه معنایی (Vide. Fillmore & Baker, 2010) نشان میدهیم برخلاف کریمیدوستان (2005) که معتقد است ساخت موضوعی فعلهای مرکب به وسیله عنصر غیر فعلی تعیین میشود و نیز برخلاف عقیده فولی، هارلی و کریمی (2005) که مدعیاند همکرد و عنصر غیر فعلی در تعیین ساخت موضوعی فعلهای مرکب مؤثر هستند، ساخت موضوعی این فعلها به وسیله کل ساخت حاوی فعل تعیین میشود.