برآورد میزان آسیبپذیری سکونتگاههای غیر رسمی شهر تبریز در برابر خطر وقوع زلزله
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22067/geoeh.2022.78381.1273چکیده
در پژوهش حاضر با هدف مشخص کردن مناسبترین روش بهمنظور ارزیابی میزان آسیبپذیری سکونتگاههای غیر رسمی شهر تبریز در برابر زلزله محتمل، دو مدل ELECTRE FUZZY و مدل WASPAS نسبت به 13 معیار (عرض معبر، کیفیت ابنیه، جنس مصالح، تعداد طبقات، فاصله از فضای باز عمومی، فاصله از تأسیسات شهری، فاصله از مراکز درمانی، تراکم جمعیت، تراکم ساختمان، فاصله از گسل، جنس زمینشناسی، مساحت قطعات، کاربری اراضی) با هم مقایسه شدند. بدین منظور تمامی سکونتگاههای غیر رسمی موجود در شهر تبریز مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از هر دو مدل بهوسیله مطالعات میدانی نویسندگان مورد ارزیابی قرار گرفت و سپس مناسبترین روش انتخاب شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بر اساس مدل WASPAS سکونتگاههای غیر رسمی واقع در منطقه 5 با کسب رتبه 1 کمترین و منطقه 10 با کسب رتبه 6 بیشترین آسیبپذیری را خواهند داشت. همچنین بیش از 57 % از مساحت سکونتگاههای غیر رسمی شهر تبریز در معرض آسیبپذیری خیلی زیاد و 05/11 % زیاد و 03.27 % متوسط و فقط 01/4 % در معرض آسیبپذیری کم قرار دارند. نتایج حاصل از محاسبات مدل ELECTRE FUZZY حاکی از آن است که سکونتگاههای غیر رسمی واقع در منطقه 3 با کسب رتبه 1 کمترین و مناطق 1 و 10 با کسب رتبه 5 بیشترین آسیبپذیری را تجربه خواهند کرد. همچنین بیش از 34 % از مساحت سکونتگاههای غیر رسمی شهر تبریز در معرض آسیبپذیری خیلی زیاد و بیش از 27 % زیاد و بیش از 25 % در متوسط و تنها 69/12 % در معرض آسیبپذیری کم قرار دارند. بر اساس مطالعات میدانی نویسندگان نتایج حاصل از روش ELECTRE FUZZY نسبت به روش WASPAS دقیقتر و واقعبینانهتر است.