بررسی کیفیت زهر زنبور عسل ایرانی در مناطق با پوشش گیاهی متفاوت

نویسندگان

1 دانشیار، گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان ، زنجان، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گرایش زنبورعسل، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

3 استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران

doi
10.22092/asj.2023.360940.2282
چکیده

زهر زنبور عسل کاربرد وسیعی در زمینه پزشکی و داروسازی دارد. عوامل متعددی در میزان و ترکیبات زهر موثر است. تاکنون پژوهشی در خصوص میزان ترکیبات زهر زنبورعسل ایرانی انجام نشده است. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی میزان سه ترکیب پپتیدی مهم (ملیتین، فسفولیپازA2 و آپامین) در زهر زنبورعسل ایرانی انجام شد. بدین منظور، از چهار زنبورستان مستقر در مناطق با پوشش گیاهی (غالب) مختلف استفاده شد. تیمارها عبارت بودند از پوشش گیاهی غالب آفتابگردان، گیاهان متنوع کوهپایه ای، ذرت و یونجه. پس از گذشت دو ماه از استقرار زنبورستان‌ها در این مناطق، عملیات زهرگیری توسط دستگاه زهرگیر استاندارد انجام شد. نمونه‌های حاصله جهت اندازه‌گیری پپتیدهای مورد نظر به آزمایشگاه ارسال و داد‌ه‌ها در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار و سه تکرار آنالیز شد. متوسط میزان پپتیدهای ملیتین، فسفولیپاز A2 و آپامین در کل نمونه‌ها به‌ترتیب 37/8 ± 25/40 ، 77/2 ± 66/11 و 55/0 ± 31/2درصد بدست آمد. میزان ملیتین در تیمار دوم (04/52 درصد) بطور معنی‌داری بالاتر از سایر تیمارها بود. این تیمار بالاترین درصد فسفولیپازA2 و آپامین را نیز دارا بود ولی از لحاظ آماری معنی‌دار نبود. تفاوت سه تیمار دیگر معنی‌دار نبود. نوع پوشش گیاهی متنوع و خاص در این تیمار می‌تواند دلیل این تفاوت باشد. پژوهش حاضر اولین پژوهش در زمینه مقایسه میزان ترکیبات زهر در مناطق با پوشش گیاهی مختلف در کشور است و لازم است پژوهش-های بیشتری انجام شود. در صورت تایید، می‌توان مناطق کوهستانی و ییلاقی را بعنوان بهترین منطقه برای تولید زهر با کیفیت بالاتر معرفی نمود.