بررسی کیفیت منابع آب مورد استفاده در گاوداری‌های صنعتی استان قزوین از نظر آلودگی به برخی از فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، کروم، نیکل و جیوه)

نویسندگان

1 استادیار بخش دام و طیور، مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، قزوین، ایران.

doi
10.22092/asj.2022.359270.2240
چکیده

مطالعه حاضر به منظور بررسی آلودگی آب مصرفی در گاوداری‌های صنعتی استان قزوین به برخی از فلزات سنگین انجام شد. برای انجام این تحقیق با مراجعه مستقیم به 35 گله صنعتی گاو شیری تحت پوشش اتحادیه دامداران استان قزوین در شهرستان‌های مختلف استان طی دو روز متوالی، نمونه‌‌گیری آب انجام شد. در تمام گله‌های مورد بررسی منبع تامین آب چاه بود و میزان فلزات سنگین شامل سرب، کادمیوم، کروم، نیکل و جیوه در آنها با دستگاه طیف سنج جرمی پلاسمای القایی اندازه‌گیری شد. سپس داده‌های حاصله در قالب طرح کاملاً تصادفی با تکرار نامساوی مورد آنالیز و بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج غلظت سرب، کادمیوم و کروم در نمونه‌های آب به ترتیب 98/0±67/0، 11/0±42/0 و 93/1±24/6 میکروگرم در لیتر بود. میانگین غلظت نیکل و جیوه نیز در آب مصرفی گاوداری‌های مورد مطالعه به ترتیب79/0±65/0 و 33/0±38/0 بود. از نظر غلظت سرب و کادمیوم بین شهرستان‌های مختلف تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. میانگین غلظت کروم در نمونه-های اخذ شده از شهرستان بوئین‌زهرا به طور معنی‌داری بیش از سایر مناطق بود(05/0≥P). از نظر غلظت نیکل و جیوه نیز بین شهرستان‌های مختلف تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. تخمین مصرف روزانه هم در مورد تمام فلزات سنگین مورد بررسی کمتر از حداقل سطوح خطرساز (015/0، 005/0، 25/0، 1/0 و 01/0 میلی گرم در لیتر به ترتیب برای سرب، کادمیوم، نیکل، کروم و جیوه) بود. در مجموع از آنجا که غلظت فلزات سنگین مورد بررسی شامل سرب، کادمیوم، نیکل، کروم و جیوه در آب مصرفی گاوداری‌های استان قزوین بسیار کمتر از حداقل سطوح خطرساز بود.