تأثیر روش ریخته‌گری فرسابی بر ریزساختار آلیاژ منیزیمی AZ81

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، فارغ التحصیل دانشکده مهندسی مواد و متالورژی، دانشگاه علم و صنعت ایران

2 استاد دانشکده مهندسی مواد و متالورژی، دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
چکیده

یکی از مشکلات ریخته­گری منیزیم و آلیاژهای سری AZ درشت­دانگی است. هدف از این پژوهش، ایجاد ریزساختاری ظریف‌تر نسبت به ریخته­گری در ماسه معمولی است. در این تحقیق از روش جدید ریخته­گری فرسابی استفاده شد. در روش ریخته‌گری فرسابی پس از ذوب ریزی و قبل از انجماد کامل قطعه، قالب باید توسط آب شسته شود. به این ترتیب سرعت انجماد قطعه افزایش می‌یابد. قالب ماسه­ای s30 بعد از ذوب ریزی با فشار آب شسته شده تا حرارت قطعه قالب ماسه تو‌سط آب خارج شود. آنالیز حرارتی توسط ترموکوپل‌های قرار گرفته در نقاط مشخصی از قالب انجام شد. سپس با استفاده از آن‌ها سرعت سرد شدن نمونه‌ها اندازه‌گیری شد. سرعت سرد شدن در فاصله­ دمای شروع تا پایان انجماد یعنی در ناحیه خمیری برای نمونه­­ی فرسابی 27/1 و برای نمونه­ معمولی °C/sec 52/0 به دست آمد. سرعت سرد شدن نمونه­ فرسابی 42/2 برابر نمونه‌ ریخته‌شده در ماسه CO2 معمولی بود. با افزایش سرعت سرد شدن اندازه­ی دندریت­ها از 5/164 به µm9/46 کاهش یافت. برای پیش‌بینی جهت‌دار بودن دندریت‌ها، گرادیان دمایی بین دو نقطه از نمونه فرسابی در حین سرد شدن اندازه گیری شد. متوسط گرادیان دمایی بین این دو نقطه °C/mm12/1 بود. این میزان گرادیان دمایی برای ایجاد ساختار ستونی کافی نبود. در نمونه‌ فرسابی درصد حجمی فاز یوتکتیک و رسوبات کم­تر شد. در نمونه‌ فرسابی تغییری در شکل حفرات مشاهده نشد؛ اما میزان درصد حجمی و میانگین قطر تخلخل‌ها کاهش یافت. میانگین قطر تخلخل‌ها در نمونه‌ معمولی 82 و در نمونه‌ فرسابی µm42 بود.