فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نانوساختارهای الکتروریسی‌شده امکان ریزپوشانی ترکیبات طبیعی را در بستری با ابعاد نانومتری فراهم می‌کنند. این فرآیند با اعمال میدان الکتریکی به محلولی از پلیمر و حلال، منجر به تولید الیافی با سطح ویژۀ بالا و ساختار قابل‌کنترل می‌شود. شرایط فرآیند الکتروریسی از تخریب ترکیبات حساس جلوگیری می‌کند. پایداری ترکیبات طبیعی در الیاف به ویژگی‌های محلول، پارامترهای الکتروریسی و نوع برهم‌کنش با ماتریس پلیمری وابسته است. یکی از کاربردهای اصلی این ساختارها، حفظ خواص ضدمیکروبی و آنتی‌اکسیدانی در محصولات غذایی است. در این حالت، ترکیبات طبیعی به‌تدریج از ماتریس الیاف رها می­شوند و ماندگاری مواد را افزایش می‌دهند. همین ویژگی در حوزۀ دارورسانی نیز استفاده می­شود، جایی که تنظیم سینتیک رهایش، اثربخشی ترکیبات مؤثر را طی زمان حفظ می‌کند. ساختارهای ترکیبی از جمله هسته–پوسته، چندلایه، جهت‌یافته و بافته شده، امکان طراحی رفتارهای رهایشی متنوع را فراهم می‌آورند. در محیط‌های زیستی، شباهت نانوالیاف به ماتریس خارج سلولی، تعامل سلولی را تسهیل می‌کند و حضور ترکیبات طبیعی می‌تواند القای رشد یا تمایز سلولی را هدایت کند. این ویژگی در بازسازی بافت و همچنین در فرمولاسیون محصولات موضعی برای پوست کاربرد دارد، جایی که نفوذ ترکیبات فعال و پایداری آن‌ها همزمان بهبود می‌یابد. بر این اساس، هدف این مقالۀ مروری بررسی تحلیلی و مقایسه‌ای پیشرفت‌های اخیر در زمینۀ ریزپوشانی ترکیبات طبیعی با استفاده از نانوساختارهای الکتروریسی‌شده، با تمرکز بر چهار حوزه کاربردی کلیدی است: صنایع غذایی و بسته‌بندی فعال، دارورسانی و کاربردهای دارویی، مهندسی بافت و کاربردهای زیست‌پزشکی، و محصولات آرایشی و بهداشتی.