ارزیابی تصویری نمونه‌های لوبیای قرمز بانک ژن گیاهی ملی ایران

نویسندگان

1 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرج، ایران . رایانامه : ahmadimehrzad@ymail.com

2 2- دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی(AREEO) ، کرج، ایران. رایانامه: aghanbari2004@yahoo.com

3 کارشناس، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرج، ایران. رایانامه:Sharafi.1390@gmail.com.

doi
10.22092/fooder.2026.370846.1432
چکیده

این پژوهش با هدف ارزیابی ویژگی‌های مورفولوژیکی و تعیین استانداردهای ظاهری لوبیا قرمز در ایران اجرا شد. در این مطالعه، 115 نمونه لوبیا قرمز شامل 95 نمونه لوبیای قرمز متوسط و 20 نمونه لوبیای قرمز کپسولی از کلکسیون بانک ژن گیاهی ملی ایران بررسی گردید. برای پردازش تصویر و اندازه‌گیری صفات شامل طول، عرض، ضخامت، محیط، مساحت، نسبت طول به عرض، وزن تک بذر و چگالی فرم بذر از نرم‌افزار ImageJ (FFD) استفاده شد. نتایج بررسی­ها نشان داد که در لوبیای قرمز متوسط، میانگین طول، عرض و ضخامت به ترتیب11.84، 7.58 و 5.51 میلی‌متر و در لوبیای قرمز کپسولی به ترتیب 16.05، 8.25 و 5.67 میلی‌متر است. مقادیر چگالی فرم بذر (FFD) برای لوبیای متوسط و کپسولی به ترتیب 0.0028 و 0.0028 گرم بر سانتی­متر مربع به دست آمد. میانگین شدت رنگ برای لوبیای قرمز متوسط 1442.99 و برای لوبیای قرمز کپسولی 170.71 (در مقیاس صفر تا 255) به دست آمد. میانگین ضریب استوانه‌ای برای لوبیای متوسط 78.28 درصد و برای لوبیای کپسولی 82.04 درصد محاسبه شد. میانگین ضریب کرویت نیز برای لوبیای متوسط 66.45 درصد و برای لوبیای کپسولی 56.25 درصد بود.  این پژوهش نشان‌دهندۀ تنوع قابل توجه در ویژگی‌های ظاهری لوبیای قرمز ایرانی است و لزوم تدوین استانداردهای ملی برای درجه‌بندی لوبیا بر اساس ابعاد، شکل و دیگر ویژگی‌های ظاهری را تاکید می‌کند. استفاده از روش‌های پردازش تصویر می‌تواند به عنوان ابزاری سریع، دقیق و غیرمخرب در ارزیابی کیفیت بذر و بهبود استانداردهای بازارپسندی لوبیا به­کار رود.